أجوبة المسائل، پاسخ به جديدترين استفتاءات - علوى گرگانى، محمدعلى - الصفحة ٤٨٥ - علم قاضى

س ١٧- به بعضى از زندانيها براى نجات از زندان پيشنهاد جريمه نقدى مى‌دهند، آيا صحيح است؟

ج ١٧- اگر قانون اجازه بدهد، اشكال ندارد زيرا از مسائل حكومتى است.

س ١٨- آيا بازداشت متّهم يا زندانى كردن او قبل از ثبوت محكوميّت جايز است؟

ج ١٨- در بعضى موارد مثل قتل، بازداشت لازم است و در بعضى موارد هم جايز نيست.

س ١٩- ملاك اصلى تعزيرات در حكومت اسلامى چيست؟

ج ١٩- ملاك اين است كه حاكم شرع در موردى كه آن عمل حدّ معيّن شرعى ندارد، تشخيص دهد كه مجرم بايد ادب شود يعنى تعزير گردد.

علم قاضى‌

س ١- چنانچه دليل اثبات جرم، منحصر به نظريه كارشناس مانند كارشناس انگشت نگارى يا پزشك قانونى باشد بفرمائيد:

الف- آيا از نظر شرعى چنين دليلى حجيّت دارد؟

ب- در صورت حجيّت، آيا دليل مستقلّى محسوب مى‌شود يا حجيّت آن منوط به داشتن شرايط بيّنه است؟

ج ١- الف- از نظر شرعى حجيّت ندارد مگر آنكه موجب يقين و اطمينان براى حاكم شرع گردد.

ب- در صورت يقين و اطمينان، حكم علم قاضى را دارد و مسائل آن مترتّب است.

س ٢- با توجّه به اوضاع و احوال شخصى و خانوادگى متّهم قصد مجرمانه‌اى از او در ارتكاب عمل به اثبات نرسيده آيا در اين صورت فرد متّهم داراى مسئوليت كيفرى است و بايد به مجازات مقرّر برسد يا خير؟

ج ٢- اگر براى قاضى ثابت شود كه موارد ياد شده‌از مصاديق شبهه است احكام كيفرى مثل حدود و امثال آن جارى نمى‌شود و اگر از مصاديق شبهه نباشد كلّيه احكام كيفرى جارى است.