أجوبة المسائل، پاسخ به جديدترين استفتاءات - علوى گرگانى، محمدعلى - الصفحة ٣٦٢ - نامعلوم بودن كيفيت وقف

نامعلوم بودن كيفيّت وقف‌

س ١- در صورت يقين به اين كه در زمينهاى وقفى، خانه يا مسجد و حمّام واقع شده و هشتاد سال هم گذشته، بفرمائيد نماز، وضو و غسل چه صورت دارد؟ در صورت بطلان نمازهاى گذشته، آيا قضا لازم است؟ آيا بر پسر بزرگتر تكليفى نسبت به اعمال پدر و مادر هست يا خير و آيا بايد اماكن ساخته شده را خراب كرد؟

ج ١- دليلى بر غصبى بودن آنها در دست نيست و اعمال همگى صحيح است، بلكه اگر اجازه آنها داده شود، كفايت مى‌كند پس وجهى بر بطلان اعمال در فرض مذكور نيست.

س ٢- اگر معلوم نباشد اصل وقف براى چه بوده است، چه بايد كرد؟

ج ٢- بايد در امور خيريّه صرف شود.

س ٣- اجناسى كه به مسجد داده مى‌شود گاهى اوقات با عنوان وقف است و گاهى با عنوان تمليك آيا اين دو عبارت فرق دارند و اگر فرق دارند و ندانيم با كداميك داده شده، كدام مقدّم است؟

ج ٣- فرق دارد و تا احراز نكنيم كه وقف است، وقف نيست و واگذار شدن به مسجد مقدّم است.

س ٤- آيا در زمين وقفى مى‌توان جائى را به نام مسجد احداث نمود؟

ج ٤- در وقف اگر جهت و مصرف تعيين شود بايد به همان نحو عمل شود و اگر مقدور نيست يا مسجد بودن منافات با جهت وقف ندارد، بايد به صورت اجاره باشد و مال الاجاره در جهت وقف مصرف شود و در صورتى كه وقفيّت به نحو مطلق است، مسجد ساختن اشكال ندارد.

س ٥- شخصى چند سال است فوت نموده و داراى اولاد نبوده و برادرش وارث او بوده و تمام ماترك او را ارث برده و يك باب خانه او را بعد از فوت او وقف حسينيه كرده كه در آن عزادارى حضرت سيدالشهداء (ع) بشود لكن هوائى خانه مال شخص متوفى است و مالك زمين كسى ديگر است و واقف از مالك زمين اجازه نگرفته و هنوز هم رضايت ندارد و چون خانه مزبور كوچك و ظرفيت براى اجتماع مردم را ندارد لذا كمتر اجتماع مى‌شود و فعلًا هم‌