أجوبة المسائل، پاسخ به جديدترين استفتاءات - علوى گرگانى، محمدعلى - الصفحة ٤٤١ - حق حضانت

س ٤- در بين مردم (شيعيان) افغانستان شيربهاء و مهريه مرسوم بوده است و پدر دختر يك مبلغ پولى به عنوان شيربها از داماد مى‌گيرد آيا حلال است يا خير و آيا وقتى كه يك سال از آن بگذرد خمس به آن تعلّق خواهد گرفت مثل منافع سال پدر دختر يا خير؟

ج ٤- گرفتن شيربها مشروعيّت ندارد مگر آنكه داماد آن را ببخشد و اگر صرف در مؤونه شود خمس ندارد.

س ٥- پولى كه خواهر عروس، عمّه عروس، عموى عروس و خاله عروس در مراسم ازدواج مى‌گيرند و اكثراً داماد مجبور است اين پولها را پرداخت نمايد چه حكمى دارد؟

ج ٥- جايز نيست و اكل مال به باطل است.

س ٦- پولى كه پدر دختر از پدر داماد و يا از خود داماد مى‌گيرد كه بنام گله در افغانستان معروف است و در عوض هم چيزى به داماد نمى‌دهند چه حكمى دارد؟

ج ٦- اگر به عنوان مهريه مى‌گيرند، اشكال ندارد و بايد به دختر بدهند ولى اگر اين عنوان را ندارد، جايز نيست.

حقّ حضانت‌

س ١- در مواردى كه بين زوجين مفارقت حاصل شود، با توجّه به فتاواى متأخّرين مبنى بر اولويّت حقّ حضانت مادر در مورد دختر تا هفت سالگى و پسر تا دو سالگى و بودن مشكلاتى از قبيل علقه بيشتر فرزندان خردسال به مادر و ايجاد اخلال در مسائل تربيتى آنان در صورت جدائى از مادر وابستگى فرزندان به يكديگر و عدم امكان جدائى بين آنها در چه صورتى كه بعضى با پدر و بعضى با مادر باشد و عسر و حرج براى پدر در نگهدارى فرزندان و هم چنين وجود احاديث معتبره خواهشمند است نظر مبارك را اعلام فرمائيد؟

ج ١- مسائلى كه عنوان فرموده‌ايد ممكن است ضرورتهاى شخصى باشد كه ايجاب كند طبق آن ضرورتها، حاكم شرع حقّ حضانت يكى از دو پدر و مادر را سلب و به ديگرى بدهد و در صورتى كه ضرورتى را حاكم شرع احراز كند، اشكال ندارد و امّا مسائل مذكوره نمى‌تواند بعنوان يك ضرورت نوعيّه مطرح باشد تا اين كه باعث تغيير حكم گردد در مورد رواياتى كه ذكر كرده‌ايد، روايات ديگرى هم در اين زمنيه هست كه اصحاب بين چند طائفه از ادلّه جمع كرده‌اند و لذا فتوى‌