أجوبة المسائل، پاسخ به جديدترين استفتاءات - علوى گرگانى، محمدعلى - الصفحة ٥٥٨ - اعسار

س ٤- آيا عاقله شامل ولىّ كه عبارت از پدر و جدّ است مى‌شود يا نه چون مراد از عاقله منسوبين مذكّر است؟

ج ٤- عاقله، منسوبين پدرى مذكّر است از طريق طبقات ارث و بعيد نيست كه پدر و جدّ را هم شامل باشد.

س ٥- لطفاً كيفيت تقسيم ديه بر عاقله را از حيث مقدار بيان فرمائيد؟

ج ٥- كيفيت تقسيم بر حسب تقسيم سهم الارث است هر نسبتى كه از ارث سهم او مى‌باشد، همان نسبت از ديه محسوب مى‌گردد.

س ٦- اگر نابالغى با ماشين پدرش رانندگى كرد و سبب تصادف منجر به قتل شد، آيا عمدى است يا خير و آيا ديه بر خود او مى‌باشد يا عاقله؟

ج ٦- قتل غيرعمدى است و ديه كشته شدگان بر عهده عاقله بچّه است.

اعسار

س ١- آيا اعسار يك عنوان كلّى قابل انطباق بر مجموعه فقه است يا فقط حاكم بر امورات مالى و محدود به مسائل مالى است؟

ج ١- اعسار به معناى عسر و حرج در تمامى ابواب فقه جارى است ولى اعسار اصطلاحى ناظر به امور مالى است.

س ٢- راههاى ثبوت اعسار را چه مى‌دانيد و آيا فقط راه تشخيص منحصر به طرق بيّنه و قسم است يا از استظهار و كشف و علم و امثال آن نيز در ثبوت آن مى‌توان استفاده نمود؟

ج ٢- منحصر به بيّنه و قسم نيست بلكه علم و كشف و امثال آن هم مى‌تواند اثبات اعسار كند.

س ٣- آيا حجر معسر مطلق است يا محدود به تصرّفات مالى و آيا ساير اقدامات غير مالى معسر مثل ازدواج، قبول هدايا، استيفاى قصاص و عفو آن و ... نافذ است يا خير و آيا حاكم مى‌تواند بر حجر مالى او را از جميع تصرّفات منع نمايد يا خير؟

ج ٣- حجر مفلس محدود به تصرّفات مالى است.

س ٤- آيا براى صدور حكم اعسار از قبيل: