این مرغ ترش‌روی شیرین‌سخن که از ما شکایت می‌کند، نمی‌داند که حق تعالی ذریّه آدم را چنان که به صورت و سیرت آراسته است، به جودت حسن و دقت تمییز نیز پیراسته است و چندین اوصاف دیگر کرامت کرده که حیوانات را از آن هیچ نصیب نیست و آدمی را به این حجّت و سبب بر ایشان فضیلت است.

طاوس گفت: اگر جودت حسن و دقت تمییز را همان حجت داری که اصحاب تو در حسن عمارت و صورت و لباس و صنعت و رسم و عادت تقریر کردند، یقین شد که هیچ نیست و اگر تو را در این معنی شبهه‌ای است، بر تو ثابت کنم که حیوانات را آن قوّت زیادت از شماست.

نخست جماعت بهائم که به دست شما ذلیل و مهین و عاجزگشته‌اند، مثلاً شتر که با طول قوایم و بلندی گردن و سری در هوا افراشته، موضع قدم‌های خود را در عین شتافتن و سرعت پوئیدن ببیند. ظلمت شب با درشتی و ناهمواری راهش حجاب نیاید و در اسب نیز همین معنا حاصل است که آواز رونده را در تک و پوی از مسافت بعیده معلوم کند و همچنین وقتی باشد که صاحب خود را به حرکت دست از خواب بیدار کند.

و مانند این از بهائم دیگر معاینه می‌شود که چون شخصی ایشان را یک کرّت به راهی ببرد که نرفته باشد، پس چون او را بگذارد بی‌دلیل به مقام خود روند و موضع خود را دریابند.

و اگر در خانه تاریک یک شب صد گوسفند، مثلاً بزایند، بامداد هر یکی برّه خود را بی تعریف غیر بشناسند. برّه نیز به سوی مادر خود روان شود و در هر یکی از اجناس حیوانات از جنس این معانی موجود است؛ بلکه دقت تمییز ایشان اضافه بر آن است که شما را داده‌اند.