ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٥٩ - ب- زمينه سازى براى تسهيل شرايط ازدواج
اينكه لذّت ببرند، دعوت مىكنيم. آيا اينها بد است؟ اين كرامت زن مسلمان است. آنها كه زن را تشويق مىكنند كه خود را طورى آرايش كند كه مردهاى كوچه و بازار به او نگاه كنند و غرايز شهوانى خودشان را ارضا كنند، بايد از خودشان دفاع كنند كه چرا زن را تا اين حد، پايين آوردند و تذليل كردند؟![١]
ب- بيان برترىهاى فرهنگ و تمدّن اسلامى
آموزههاى ارزشمند اسلام در زمينه چارچوبها و ضوابط حاكم بر روابط زن و مرد در خانواده و اجتماع، امورى مانند حجاب و عفاف، جايگاه شايسته مادرى و همسرى، مقام متعالى زن و ... چون ديگر آموزههاى دين اسلام بر اساس فطرت پاك انسانى تشريع شده و در صورت تبيين خوب و درست، دلهاى پاك و مستعد را به سوى خود جذب مىكند. جريان رو به افزايش گرايش زنان اروپايى به اسلام كه خشم و شگفتى رسانههاى غربى را برانگيخته[٢] و همچنين، آثار منتشر شده نويسندگان زن غربى در سالهاى اخير كه در آنها از لزوم بازگشت به عفاف سخن به ميان آمده،[٣] شاهدى بر اين مدّعاست. از اينرو، شايسته است، نهادها و سازمانهاى فرهنگى در كنار نقد و بررسى دستاوردهاى فرهنگ و تمدّن غربى، به ويژه در حوزه زن و خانواده، برترىهاى فرهنگ و تمدّن اسلامى در اين حوزه را براى مخاطبان خود، به ويژه جوانان و نوجوانان بيان كنند تا آنان از سر ناآگاهى، شيفته الگوهايى كه در شبكههاى ماهوارهاى تبليغ و ترويج مىشود، نگردند.
ج- هدايت افكار به سوى جامعه موعود اسلامى
بىترديد، آنچه به ملّتها اميد و حركت مىبخشد، آرمان ارزشمندى است كه براى آنها به تصوير كشيده شده است. به همين دليل، هر چه آرمان يك ملّت، متعالىتر و ارزشمندتر باشد، اميد و حركت آنها هم فزونى مىيابد و آنها را در راه رسيدن به آن آرمان، توانمندتر و پايدارتر مىسازد.
آرمان تشكيل جامعهاى سرشار از عدالت، حقيقت و معنويت و به دور از هرگونه ستم، دروغ، فساد و تباهى، آن هم در گسترهاى به وسعت جهان كه به باور مسلمانان، تنها در پرتو ظهور امام مهدى (عج) تحقّق مىيابد، آرمانى است كه اگر به خوبى تبيين شود، مىتواند فطرت عدالتخواه، خداجو، حقيقتطلب و معنويتدوست انسانها را با خود همراه كند؛ به ويژه اگر اين جامعه آرمانى در مقايسه با ديگر آرمانشهرهايى كه در طول تاريخ به انسانها وعده داده شده و تمامى آنها به شكست و تباهى انجاميده است، تحليل و بررسى شود.[٤]
٨. گفتمانسازى در زمينه ضرورت افزايش زاد و ولد
چنانكه گفته شد، اقدامهاى گوناگون فرهنگى، آموزشى، رسانهاى، اجتماعى، اقتصادى و ... كه در اواخر دهه شصت و اوايل دهه هفتاد در زمينه مهار رشد جمعيت در كشور صورت گرفت، موجب ايجاد گفتمان[٥] ويژه در زمينه زاد و ولد در جامعه ما شد؛ گفتمانى كه بهتدريج در سراسر كشور و در ميان همه قشرهاى شهرى و روستايى، مرفّه و مستمند، تحصيلكرده و بىسواد، مذهبى و غيرمذهبى نهادينه شد و اين ذهنيت را در همه ايجاد كرد كه داشتن بيش از دو يا سه فرزند، ناهنجار و خلاف چارچوبهاى پذيرفتهشده اجتماعى است.
اين گفتمان همچنان در جامعه ما حاكم است و به همين دليل، حتّى افرادى كه از تمكّن مالى خوبى برخوردارند، حاضر نيستند بيش از دو يا سه فرزند داشته باشند. ازاينرو، مىتوان گفت نخستين گام در اصلاح سياستهاى جمعيتى كشور، تغيير گفتمان حاكم و ايجاد گفتمانى جديد بر مبناى ضرورت افزايش زاد و ولد است.
بىترديد، اين گفتمانسازى، سازوكارهاى خاصّ خود را دارد و بايد در بازه زمانى قابل توجّهى رخ دهد و به همين دليل، نبايد انتظار داشت كه در كوتاهمدّت و با چند راهكار مقطعى، اتّفاق خاصّى در بينش، نگرش و رفتار مردم در زمينه زاد و ولد رخ دهد.[٦]
برخى از اقدامات فرهنگى كه در اين زمينه مىتوان انجام داد، به اين شرح است:
الف- ايجاد زمينههاى لازم براى تحكيم خانوادهها
كاهش چشمگير نسبت ازدواج به طلاق و افزايش قابل توجّه ميزان طلاق در سالهاى اخير، زمينهساز مشكلات و آسيبهاى گوناگون فرهنگى، تربيتى، اخلاقى و اجتماعى در جامعه ما شده[٧] كه يكى از آنها، كاهش نرخ بارورى است.
بىترديد، هنگامى مىتوان به ظرفيت خانوادههايى كه در حال حاضر در جامعه شكل گرفتهاند، براى افزايش جمعيت تكيه كرد كه اين خانوادهها از ثبات و آرامش لازم برخوردار باشند. در شرايطى كه عوامل گوناگون فرهنگى، اجتماعى و اقتصادى موجب فروپاشى خانوادهها و بىثباتى آنها مىشوند، هرگز نمىتوان به ايجاد نسلى جديد از دل خانوادهها اميدى داشت. از اينرو، نهادها و سازمانهاى فرهنگى، هنرى، تبليغى و رسانهاى كشور بايد با در پيش گرفتن سياستهاى زير، از همه ظرفيتهاى خود براى تحكيم نهاد خانواده استفاده كنند:
يك- آموزش حقوق و مسئوليتهاى خانوادگى زن و مرد به جوانان در آستانه ازدواج؛
دو- توانمندسازى جوانان براى مقابله با مسائل و مشكلاتى كه در كانون خانواده با آنها روبهرو مىشوند؛
سه- به تصوير كشيدن روابط مطلوب اعضاى خانواده (زن، شوهر و فرزندان) در آثار هنرى و نمايشى؛
چهار- بررسى و تبيين ويژگىهاى خانواده تراز اسلامى؛
پنج- پرهيز از به تصوير كشيدن مداوم خانوادههاى نابهسامان و روابط ناهنجار اعضاى خانواده با يكديگر در برنامههاى نمايشى؛
شش- پرهيز از نگرشهاى فمينيستى در به تصوير كشيدن روابط اعضاى خانواده با يكديگر.[٨]
ب- زمينهسازى براى تسهيل شرايط ازدواج
بىترديد، افزايش سنّ ازدواج، موجب تغيير الگوى بارورى مادران و كاهش رشد جمعيت خواهد شد. مديركلّ آمار و اطّلاعات جمعيتى و مهاجرت «سازمان ثبت احوال» در اين زمينه، مىگويد:
پيك الگوى سنّى بارورى مادران در سال ١٣٨٥، ٢٠ تا ٢٤ سال بوده كه