همچنين، بايد به اين نكته مهم توجّه كند كه اگر خانواده رسالت خود را به درستى انجام ندهد، افراد و نهادهاى ديگرى هستند كه ممكن است با آموزش‌هاى ناروا، فرزند را به وادى ديگرى بكشانند.

تعميق محبّت به ولى خدا در دوران نوجوانى‌

دوران نوجوانى در نظام تربيتى اسلام، دوران اطاعت است. در اين دوره بايد آموزه‌هاى دينى به صورت آميزه‌اى از احساس و عقل به بچّه‌ها ارائه گردد؛ زيرا در اين دوره، كودكان نه داراى احساس و عواطف محض هستند و نه برخوردار از قدرت عقلانى.

از اين‌رو، متوّليان تربيت بايد هنرمندانه با آميختن عقل و احساس و گره زدن انديشه و عاطفه و محبّت، در پى عمق‌بخشى به محبّت و عشق نوجوانان نسبت به امام زمانشان باشند. اگر پدران و مادران توفيق يابند كه در اين دوره، عشق همراه با معرفت را در فرزندان خود ايجاد نمايند، تا حدود زيادى توانسته‌اند به رسالت خود در تربيت نسل ولايى عمل كنند.

از جمله مهارت‌هاى تربيتى تأثيرگذار در اين دوران، تأكيد به تقسيم‌بندى امور و رفتارها به خوب، خوب‌تر و خوب‌ترين و همين طور بد، بدتر و بدترين است. اگر اين تقسيم‌بندى در كودك نهادينه شود، در مرحله عمل و رفتار، محتاطتر خواهد بود.

همچنين شناخت آثار مترتّب بر رفتار عاقلانه و كارايى‌هاى عقل و نيز نحوه استفاده از آن، از جمله مهارت‌هايى است كه مادر منتظر به فرزند خود مى‌آموزد. يكى از راهكارهاى مؤثّر براى ايجاد عشق و محبّت نسبت به ولى خدا در نوجوانان، استفاده از صناعات ادبى، چون مجاز، تشبيه، استعاره و آرايه‌هاى ادبى است؛ چرا كه تأثير كلام ادبى موزون و فصيح در نوجوان بسيار زياد است.

نوجوان در اين دوره، به كلام بليغ و آراسته به زيورهاى ادبى بسيار علاقه‌مند است؛ به ويژه عنصر خيال‌انگيزى ادبى در نوجوان تأثير بسيار شگفت و مرموزى دارد. خيال‌انگيزى سبب تحريك عاطفه و احساس نوجوان است و موجب افزايش درجه اثرپذيرى در او مى‌شود.

نكته قابل توجّه اين است كه مى‌بينيم، آنگاه كه مولاى متّقيان قصد دارند كه فرزند خود، امام حسن مجتبى (ع) را در سنين نوجوانى، مورد خطاب قرار دهند و آخرين وصاياى خويش را به فرزندشان برسانند، چقدر زيبا در نامه ٣١ «نهج‌البلاغه» (كه منشور تربيتى دين است) از صناعات و شيوه‌هاى ادبى، اعمّ از مجاز، تشبيه، استعاره و كنايه استفاده مى‌كنند تا با بهره‌گيرى از فصاحت و بلاغت، تأثير حقايق بلند و حكمت‌هاى ژرف و معارف ناب را در قالب‌هاى بيانى خيال‌انگيز به فرزندشان القا نمايند.

نكته‌اى كه بايد در اين دوره، متوّليان تربيتى براى تربيت نسل منتظر، متوجّه آن باشند اين است كه در آموزه‌هاى دينى، ضمن اينكه حبّ اهل‌بيت (ع) را اساس دين و نظام دين دانسته‌اند، نويدهاى زيادى نيز براى محبّان اهل‌بيت (ع) داده‌اند؛

نويدهايى چون:

«هر كس با محبّت آل محمّد (ص) بميرد، شهيد مرده است، آمرزيده مى‌شود، با توبه مى‌ميرد، با ايمان مى‌ميرد، فرشته مرگ او را به بهشت مژده مى‌دهد، در قبرش، دو در به روى بهشت گشوده مى‌شود، قبر او زيارتگاه فرشتگان رحمت الهى مى‌شود و ....»[١]

همچنين آثار زيادى براى حبّ اهل‌بيت (ع) در روايات مطرح شده است؛ از جمله اينكه كمال دين است، نور در قيامت است، ايمنى در قيامت است، موجب ثبات در صراط است، انسان را بهشتى مى‌سازد، موجب محشور شدن با اهل‌بيت (ع) است و نهايتاً موجب خير دنيا و آخرت و نجات از عذاب قبر است.

بيان اين آثار با بهره‌گيرى از فنون فصاحت و بلاغت و صناعات ادبى، براى تقويت گرايش به ولى زمان (عج) در نوجوانان بسيار تأثيرگذار است. امام صادق (ع) فرمودند:

«معرفت محبّت مى‌آورد و محبّت از روى معرفت است كه تبعيت و پيروى مى‌آورد.»

لذا حبّ اهل‌بيت (ع) زمانى عمق پيدا مى‌كند كه همراه با معرفت باشد.

زمان ايجاد معرفت نسبت به اهل‌بيت (ع)، دوران نوجوانى است كه اولياى تربيتى، از جمله زن منتظر، بايد مطابق با ادبيات نوجوانان و با توجّه به سلايق آنها، دامنه معرفت نسبت به ائمّه اطهار (ع)، به ويژه وجود مبارك امام زمان (عج) را گسترده نمايند تا حبّ بسيط و ساده دوران كودكى، به وسيله معرفت عمق پيدا نمايد و در اين صورت است‌