نظريه‌پردازان اروپايى جمعيت را عامل مهمّى در تعيين موازنات سياسى و فرهنگى دانسته و از افزايش جمعيت مسلمانان، به عنوان تهديد ياد مى‌كنند و براى نابودى اسلام از طريق تضعيف جمعيت نقشه‌ها كشيده‌اند.[١]

نشست بين‌المللى براى حمايت از جمعيت مسلمانان جهان‌

١٢ تا ١٥ فوريه سال ٢٠١٧ م. به دعوت «صندوق جمعيت سازمان ملل»،[٢] نشستى با عنوان «كنفرانس بين‌المللى رهبران مسلمان براى حمايت از جمعيت»، جهت دست‌يابى به اهداف توسعه هزاره سوم‌[٣] در «جزيره بالى اندونزى» برگزار شد.

محور اصلى اين كنفرانس، بررسى روند پيشرفت تنظيم خانواده در ميان مسلمانان و كشورهاى اسلامى و راه‌هاى مقابله با شيوع بيمارى‌هاى مقاربتى- به‌ويژه ايدز- در بين جوانان بود. بيش از ٢٠ هيئت از سوى كشورهاى اسلامى يا جامعه مسلمانان ساكن در كشورهاى غيراسلامى، نظير «فيليپين»، «تايلند» و «چين» در اين كنفرانس شركت داشتند. از «ايران» نيز هيئتى در اين كنفرانس بين‌المللى شركت كرده بود.

گروهى از اين كشورها، مانند اندونزى، ايران و «پاكستان» به موفّقيت‌هاى كسب شده در زمينه كنترل رشد جمعيت در كشورشان و روش‌ها و شيوه‌هاى به كار گرفته، اشاره و آمار و مستندات موجود را ارائه كردند. گروهى ديگر، مانند هيئت «سوريه» و «اردن» تحديد نسل و كنترل جمعيت را برنتافتند و بر انحرافى بودن آن تأكيد كردند و به جاى آن، از ضرورت سلامت خانواده و تربيت سالم فرزندان سخن گفتند كه تكثير و ازدياد آن در معارف دينى و وحيانى مورد سفارش موكّد قرار گرفته است.[٤]

حسّاسيت‌زدايى از تاكتيك ضدّجمعيتى عليه مسلمانان‌

نكته تأمّل‌برانگيز اينكه، از همان روزهاى اوّلى كه «سازمان ملل متّحد» در نيمه دوم قرن بيستم، به طور جدّى به بحث جمعيت جهان پرداخت (سازمان ملل متّحد تحت تأثير نظريه مالتوس و موج «مالتو سيانيسم كلاسيك» در سال ١٩٦٢ م. با صدور بيانيه از رشد لجام‌گيسخته جمعيت در جهان در ارتباط با آن افزايش فقر، گرسنگى و مرگ و مير انسان‌ها شديداً ابراز نگرانى كرد)، همه نگاه‌ها به رشد بى‌رويه جمعيت در كشورهاى جهان سوم و ضرورت كنترل جمعيت و تحديد نسل و ترويج و تبليغ راه‌هاى پيشگيرى از باردارى در اين كشورها معطوف شد. در اين رويكرد، هدف عمدتاً دخالت صريح و قاطع دولت در كاهش مواليد بود و از سياست تك‌فرزندى يا دو فرزندى، شديداً حمايت مى‌شد.[٥]

علل تغيير در شعارهاى جمعيتى‌

امّا به زودى دو علّت عمده موجب شد كه سازمان‌هاى بين‌المللى جمعيت از دهه ٨٠ م. به بعد، شعار تنظيم خانواده يا تنظيم‌الاسره را تغيير دهند:

١. مخالفت و اعتراض علما و مراجع دينى، اعّم از اسلام، مسيحيت و ... با روش‌هاى كنترل جمعيت و پيشگيرى از باردارى كه بالطّبع مخالفت و مقاومت لايه‌هاى دينى مردم را در اين كشورها به دنبال داشت و جوّى آكنده از خشم، عليه سازمان‌هاى بين‌المللى مذكور و عوامل بومى آنان برمى‌انگيخت.

٢. اجراى برنامه‌هاى توسعه در اكثر كشورهاى جهان سوم و گسترش فرهنگ مصرف و تحصيل و اشتغال بانوان به طور خودكار موجب كاهش مواليد و تعديل نرخ رشد جمعيت شده بود. به همين علّت سازمان‌هاى جمعيتى بين‌المللى از دهه‌هاى پايانى قرن بيستم، ١٩٨٠ م. به بعد، به جاى تأكيد بر كاهش مواليد، شعار تنظيم خانواده را در دستور كار قرار دادند.

امتياز رويكرد جديد سازمان‌هاى بين‌المللى جمعيت در مقايسه با رويكرد بينش دينى سازمانى- تحديدالنّسل- در اين بود كه رويكرد جديد- تنظيم خانواده- ضمن حفظ، ترويج و پيگيرى پيام اصلى و محورى تحديد نسل كه پيشگيرى از باردارى بود؛ امّا در ظاهر، كانون توجّهش، شعار سلامت خانواده، مادر و فرزند بود و مستقيماً به مقوله پيشگيرى و كاهش نسل نمى‌پرداخت؛ چنانچه در تعريف تنظيم خانواده اشاره شد، حتّى در مواردى با افزايش نسل و توليد مثل بيشتر همراهى مى‌كرد. همين امر، موجب كاهش شديد مقاومت‌ها و مخالفت‌ها در جوامع دينى و اسلامى شد. تا جايى كه در بسيارى از كشورهاى اسلامى، از جمله ايران، مراكز و شخصيت‌هاى برجسته دينى از برنامه تنظيم خانواده حمايت و پشتيبانى كردند.[٦]

موفّقيت اين رويكرد در شكستن مقاومت اقشار متديّن و تأمين نظر جوامع و مراجع دينى موجب شد در دهه پايانى قرن بيستم، شعار تنظيم خانواده بيشتر تلطيف و به «بهداشت بارورى» تغيير پيدا كند. در «كنفرانس بين‌المللى جمعيت» كه به ابتكار سازمان ملل متّحد، سال ١٩٩٤ م. در شهر «قاهره» تشكيل شد، تصميم گرفته شد به جاى‌