مؤثّر است. كلّيه حالات، سكنات، رفتارها و حتّى خطورات فكرى و ذهنى مادر در فرزند تأثيرگذار است. صرفاً مادرى كه خود علقه عاطفى و فكرى با مولاى خود، امام زمان (عج) داشته و اين علقه نمود عملى در زندگى او دارد، مى‌تواند منتقل‌كننده آن به فرزند خود باشد. تجربه نشان مى‌دهد، خواندن دعاهايى كه تقويت‌كننده ارتباط با ائمّه اطهار (ع) است، مى‌تواند در تربيت نسل مهدوى مؤثّر باشد. اگر در آموزه‌هاى دينى در دوران باردارى، سفارش به خواندن دعاهايى چون «زيارت جامعه كبيره»، «زيارت عاشورا»، «دعاى عهد» و «دعاى فرج» شده، بدين جهت است كه ارتباط مستدام مادر با اين مضامين دعايى، مستقيماً در جنين تأثيرگذار بوده و نسلى عاشق ولايت را مى‌پروراند.

روانشناسان بر اين باورند كه حالات روانى و هيجانى يا حتّى فعّاليت‌هاى جسمانى مادر در شخصيت كودك مؤثّر است. تراوش هورمون‌هايى كه در شرايط فشارهاى هيجانى يا روانى صورت مى‌گيرد، بر جنين تأثيرگذار است.

ذكر و ياد حضرت مهدى (عج) و انجام وظايف مهدوى از سوى مادر، مى‌تواند در تربيت نسل منتظر مؤثّر باشد. علاوه بر آنچه ذكر شد، ارتزاق مادر از لقمه حلال در طول باردارى، از جمله مسائلى است كه در تربيت نسل دين‌دار و ولايى نقش دارد.

از مضامين روايى فهميده مى‌شود كه برخى از مسائل كوچك، اثرات بزرگى در سرنوشت و شاكله دينى انسان دارد؛ از جمله آنها كه در دين مورد تأكيد قرار گرفته است، مسئله تحنيك يا باز كردن كام نوزاد، هنگام تولّد است. اينكه با چه چيز كام نوزاد باز شود، مى‌تواند در علايق و گرايش‌هاى او در بزرگسالى تأثيرگذار باشد.

در روايات متعدّد، آدابى جهت باز كردن كام فرزند به ما رسيده است. به دليل اهمّيت مسئله، به برخى از آنها اشاره مى‌شود:

«حَنِّكُوا أَوْلَادَكُمْ بِمَاءِ الْفُرَات‌؛[١]

كام نوزادان خود را با آب فرات برداريد.»

همچنين امام صادق (ع) به سليمان بن‌هارون بجلى فرمودند:

«مَا أَظُنُّ أَحَداً يُحَنَّكُ بِمَاءِ الْفُرَاتِ إِلَّا أَحَبَّنَا أَهْلَ الْبَيْت‌؛[٢]

گمان نمى‌كنم كسى با آب فرات كام نوزاد را بردارد؛ مگر آنكه ما خاندان را دوست بدارد.»

از ديگر دستورات دينى مربوط به دوران بدو تولّد، گفتن اذان در گوش راست و اقامه در گوش چپ نوزاد است. رسول اكرم (ص) در همين زمينه مى‌فرمايند: