اين برنامه گزارش كارشناسى هم‌زمان تروريسم هسته‌اى، پرتويى، بيولوژيك و شيميايى را از طريق آژانس‌هاى حكومتى و همكارانشان، ارائه مى‌دهد. برنامه برگشت‌پذير هسته‌اى، پرتويى، بيولوژيك و شيميايى از سوى وزارت كشور اداره مى‌شود و به عنوان بخشى از برنامه توانمندى حكومتى در اكتبر ٢٠٠١ م. ايجاد شده است. هدف اصلى اين برنامه، اطمينان از پاسخ مؤثّر و سريع در تمام بخش‌هاى مربوط به حوادث تروريستى، به منظور حفظ موجودات و كاهش اثر آن، بر روى تماميت زيستى و محيط زيست بوده كه شامل شيوه‌هاى كارى زير است:

- شناسايى منابع تهديد؛

- اطّلاع‌رسانى به قربانيان گرفتار در منطقه و به ديگرانى كه نگران آلودگى‌اند؛

- انجام مراقبت پزشكى اورژانسى براى مصدومان؛

- رفع آلودگى از قربانيان منطقه آلوده.

دو هيئت مجرى اين برنامه، «هيئت استراتژيك هسته‌اى، پرتويى، بيولوژيكى و شيميايى» و گروه «تحويل و اجراى هسته‌اى، پرتويى، بيولوژيك و شيميايى» هستند. هيئت استراتژيك هسته‌اى، پرتويى، بيولوژيك و شيميايى يك نماينده عالى‌رتبه از هريك از شركاى كليدى دارد و از سوى وزارت كشور مديريت مى‌شود. اين هيئت، مسئول تعيين ارحجيت، سمت و سو و سياست برنامه است.

گروه تحويل و اجرا، به هيئت استراتژيك گزارش مى‌دهد و مسئول ارائه پيشنهادها براى كارهاى جديد و كنترل اجراى برنامه‌ها است. به موجب اين برنامه، وزارت كشور موادّ زير را فراهم آورده است:

- تأمين واحدهاى سيار رفع آلودگى و كاربرد سراسرى آمبولانس‌ها و بخش‌هاى حالت فوق‌العادّه؛

- واحدهاى حفاظت شخصى براى كاركنان پايه؛

- انبار تجهيزات پزشكى ضرورى (به صورت استراتژيك در حومه شهر ذخيره شده و ظرف ٢٤ ساعت قابل دسترسى است)؛

- آموزش ويژه براى افسران پليس، جهت اقدام حوادث هسته‌اى، پرتويى، بيولوژيك و شيميايى؛

- تأمين لباس‌هاى ضدّگاز براى آتش‌نشانان در عمليات ويژه.

مانور افق‌

مانور افق، شامل سه مانور مجزّاست كه در سال‌هاى ٢٠٠٤ و ٢٠٠٥ م. برگزار شد. اين مانور، بزرگترين مانور هسته‌اى، پرتويى، بيولوژيك و شيميايى در بريتانيا بوده است. مانور افق، با هدف آزمودن شيوه‌هاى فرماندهى تاكتيكى و عملياتى در واحدهاى پاسخ‌گوى اوّل كه مستقيماً با حادثه روبه‌رو هستند، برگزار گرديد. اين مانور، اداره تجهيزات، رفع آلودگى جمعى را در خدمات امداد و نجات و نيز قرارداد تفاهم بين پليس و ارتش را آزمود. در افق شماره يك، حدود دو هزار كارمند عملياتى و ٤٥٠ داوطلب شركت كردند.

مانور افق دو، به منظور بررسى جنبه‌هاى كليدى از فاز احياى سناريوى افق شرح شده بود. اين مانور بر واكنش مراجع محلّى در مسائل بعد از رفع آلودگى تمركز داشت و براى انتقال زخمى‌ها، رابطه بين آژانس‌ها و فعّال‌سازى مراكز استراحت، ايجاد شد.

مانور افق سه، جهت آموزش آژانس‌هاى منطقه در سطح استراتژيك براى پاسخ‌گويى به مسائل مختلفى، نظير اخطار درون و بين آژانسى، قوّت بخشيدن به پاسخ‌گويى در حوادث، آمادگى منابع و توانمندى‌ها، مسائل رسانه‌اى و مديريت مقتدرانه انجام شد.

برخى كشورهاى قدرتمند اروپايى، همچون «آلمان» و «فرانسه»، ارزيابى يك تهديد بيوتروريستى را نسبت به زمان و مكان، متغير دانسته و اولويت فعّاليت‌هاى خود را در شناسايى، تشخيص و كنترل انتشار طبيعى يا تصادفى ميكروار گانيسم‌هاى خطرناك دانسته و مديريت بحران‌هاى بيوتروريستى را در قالب دفاع بيولوژيك بيان نموده‌اند.

همراهى كشورى، همچون انگلستان با ايالات متّحده در همه اقدامات بين‌المللى، حاكى از نياز به بهره‌گيرى از توان بين‌المللى براى مقابله با تهديد مى‌باشد. دو سؤال اساسى موجود در اينجا اين است كه اگر تهديد، فقط حذف تعدادى از افراد خاص يا انجام چند عمليات تروريستى براى ترساندن مردم است، اين طرّاحى‌ها و برنامه‌ريزى‌ها چه معنايى مى‌يابد؟ و چرا ما با وجود هم‌پيمانان مختلف يا كشورهايى كه منافع اقتصادى و سياسى مشترك داريم، در امر مقابله همراه نگرديم و از اين توانمندى بهره نگيريم؟ آيا طرّاحى كشورهايى همچون آمريكا و انگلستان و هم‌پيمانانشان است كه براى ايجاد اختلال در روند حركتى ديگر كشورها صورت گرفته است؟

منبع: فصل‌نامه جامعه اطّلاعاتى، لزروم بازنگرى در تعريف و سياست‌گذارى مقابله با بيوتروريسم، صص ٣٣- ٢٩.