اخبار در خصوص مهدى (عج) از رسول خدا (ص) به حدّ تواتر استفاضه رسيده است. او هفت سال سلطنت مى‌كند و زمين را پر از عدل مى‌گرداند. او با عيسى بن مريم خروج مى‌كند و عيسى در قتل دجّال، در باب الدّور در سرزمين فلسطين، او را يارى مى‌كند. او امام اين امّت مى‌شود و عيسى بن مريم در پشت سرش نماز مى‌گزارد. تا آخر قصّه ...

شافعى اين حديث را در كتاب «رساله» ايراد نموده است: از سخنان پيامبر اكرم (ص) است كه فرمودند:

«هرگز هلاك نمى‌شود قومى كه من در اوّل آن هستم و عيسى در آخرش و مهدى در وسطش.»

اين حديث نيز حسن است. آن را حافظ ابو نعيم در «عوالى» و احمد بن حنبل در «مسند» روايت كرده‌اند.

معنى سخن آن حضرت كه آخر ايشان عيسى بن مريم است؛ اين نيست كه عيسى بن مريم بعد از مهدى زنده مى‌ماند. اين برداشت، به چند دليل جايز نيست؛ دليل اوّل، سخن آن حضرت است كه فرمودند: «در حيات و زندگى بعد از مهدى، خيرى نيست.» دليل دوم اين است كه مهدى، امام آخرالزّمان است و امامى بعد از او، در هيچ روايتى ذكر نشده است. بنابراين زندگى پس از مهدى، ممكن نيست؛ زيرا در اين صورت، مردم بى‌امام مى‌مانند. اگر بگويند كه عيسى بعد از او، امام امّت مى‌شود، مى‌گوييم اين هم جايز نيست؛ زيرا در حديث تصريح گرديده به اينكه در حيات و زندگى بعد از مهدى خيرى نيست. چگونه مى‌شود كه عيسى در ميان قومى باشد و در آن خير نباشد! و نيز جايز نيست كه گفته شود عيسى نايب مهدى است و او پس از مهدى (عج) به امور امّت مشغول شود؛ زيرا در اين صورت، امّت محمّديه به ملّت عسويه انتقال يافته و اين هم كفر است.

بنابراين بايد حديث را به معنى صحيح، تأويل نماييم و آن اين است كه: من اوّل داعى هستم به ملّت اسلام و مهدى اواسط داعى و مسيح آخر داعى است. احتمال دارد كه معنى حديث اين باشد كه مهدى وسط اين امّت است؛ يعنى بهترين ايشان و امام ايشان است و بعد از او، عيسى نازل مى‌شود، مهدى را تصديق مى‌كند و او را يارى مى‌نمايد و صحّت گفتار مهدى را به امّت بيان مى‌كند. بنابراين حضرت مسيح، آخر مصدّقين مى‌شود.

على بن‌عيسى، ناقل احاديث يادشده گفته است:

اين فقير مى‌گويد: آنچه در تأويل حديث ذكر شده، مبنى بر اينكه مهدى از على بهتر و خير باشد، به اين قول كسى قائل نشده! چيزى كه به نظر من مى‌آيد، اين است كه پيغمبر (ص) اوّل داعى به اسلام است و مهدى به سبب اينكه در ملّت پيغمبر است و تابع اوست، اواسط داعى است و عيسى به جهت اينكه صاحب مذهب ديگر است، آخر داعى است؛ زيرا در آخرالزّمان، به غير از شريعت خود داعى خواهدشد.[١]

مهدى (عج) از ديدگاه انجيل‌

انجيل لوقا

... در آفتاب و ماه و ستارگان علامات خواهد بود و بر روى زمين، تنگى و حيرت از براى امّت‌ها روى خواهد نمود، به سبب شوريدن دريا و امواجش. دل‌هاى مردم ضعف خواهد كرد از خوف و انتظار آن وقايعى كه بر ربع مسكون ظاهر مى‌شود؛ زيرا قوّت آسمان متزلزل خواهد شد و آنگاه پسر انسان را خواهيد ديد كه بر ابرى سوار شده با قوّت جلال عظيم مى‌آيد.

منظور از پسر انسان، حضرت مسيح (ع) نيست؛ بلكه طبق نوشته مستر هاكس آمريكايى در «قاموس كتاب مقدّس» اين عبارت، ٨٠ بار در انجيل و ملحقات آن، «كتب عهد جديد» آمده است و فقط سى مورد آن با حضرت عيسى مسيح قابل تطبيق است. پنجاه مورد ديگر، از نجات‌دهنده‌اى سخن مى‌گويد كه در آخرالزّمان و پايان روزگار، ظهور خواهد كرد و او را جلال و عظمت خواهد بخشيد و از ساعت و از ظهور او، جز خداوند متعال كسى اطّلاع ندارد.

پسر انسان كسى جز حضرت مهدى (عج)، آخرين حجّت خدا نخواهد بود.[٢]

اجيل متى‌

عيسى، ايشان (امّت خود) را گفت: هر آئينه، به شما مى‌گويم شما كه مرا متابعت نموده‌ايد. در معاد، وقتى كه پسر انسان به كرسى جلال خود نشيند، شما نيز به ١٢ كرسى سبط اسرائيل داورى خواهيد نمود و هر كه به خاطر اسم من، خانه‌ها يا برادران، خواهران يا مادر يا زن يا فرزندان يا زمين‌ها را ترك كرد، صد چندان خواهد يافت و وارث حيات جاودانى خواهد شد.[٣]

انجيل يوحنّا

و به او قدرت بخشيده كه داورى هم بكند، از اين تعجّب نكنيم؛ زيرا ساعتى مى‌آيد كه در آن، جمع كسانى كه در قبور باشند، آواز او را خواهد شنيد و برون خواهند آمد. هركه اعمال نيكو كرد، براى قيامت حيات و هر كه اعمال بد كرد، به جهت قيامت داورى.[٤]

انجيل مرقس‌

مثل كسى كه راهى سفر شده، خانه خود را واگذاريد، خادمان خود را قدرت داده، هر يكى را به شغل خاص مقرّر و دربار را امر فرماييد كه بيدار بماند. پس بيدار باشيد؛ زيرا نمى‌دانيد كه چه وقت صاحبخانه مى‌آيد؟ در بانگ يا نصف شب يا بانگ خروس يا صبح، مبادا كه ناگهان آمده و شما را خفته يابد![٥]

حسن بن محبوب از عمر بن ثمر و او از جابر روايت كرد كه گفت: مردى خدمت امام محمّدباقر (ع) شرفياب شد و عرض كرد: خداوند شما را به سلامت دارد! اين ٥٠٠ درهم را بگيريد كه زكات مال من است. امام باقر (ع) فرمودند: «نزد خودت باشد و به درماندگان، از برادران مؤمنت بده.»

آنگاه فرمودند: «هنگامى كه قائم اهل‌بيت (ع) قيام كند، مال را به طور مساوى تقسيم مى‌كند و در ميان رعيت به عدالت رفتار مى‌نمايد ....

همانا مهدى را مهدى ناميدند؛ به اين سبب كه او مردمان را به يك امر پوشيده راهنمايى مى‌كند و تورات و ديگر كتب آسمانى را بيرون‌