ماهنامه موعود
(١)
شماره صد و نود و پنجم
٣ ص
(٢)
فهرست
٣ ص
(٣)
موقعيت كنونى جهان معاصر و شيعيان اهل بيت (ع)؛ به خانه برگرديد!
٤ ص
(٤)
به خانه برگرديد
٥ ص
(٥)
گام آخرين در تأسيس دولت جهانى
٦ ص
(٦)
كلام آخر!
٧ ص
(٧)
گلستانه
٩ ص
(٨)
بهارى مى رسد
٩ ص
(٩)
غزل انتظار
٩ ص
(١٠)
واجب الاطاعه بودن امام
١٠ ص
(١١)
مردم راهى جز اطاعت از اهل بيت (ع) ندارند
١٢ ص
(١٢)
چرايى و آثار اطاعت از امام
١٤ ص
(١٣)
علويون رستگارانند
١٤ ص
(١٤)
جستارهاى قرآنى با صبغه ولايى مهدوى
١٦ ص
(١٥)
شميم عطر سيب
١٦ ص
(١٦)
تاريخچه اى از پيشگويى هاى آخرالزّمان
١٧ ص
(١٧)
2800 پيش از ميلاد تا 1700 ميلادى
١٨ ص
(١٨)
حدود 2800 پيش از ميلاد
١٨ ص
(١٩)
قرن اوّل ميلادى
١٨ ص
(٢٠)
حدود سال 70 ميلادى
١٩ ص
(٢١)
قرن دوم ميلادى
١٩ ص
(٢٢)
247 ميلادى
١٩ ص
(٢٣)
380 ميلادى
١٩ ص
(٢٤)
500 ميلادى
١٩ ص
(٢٥)
6 آوريل 793 ميلادى
١٩ ص
(٢٦)
806 ميلادى
١٩ ص
(٢٧)
25 مه 970 ميلادى
١٩ ص
(٢٨)
995 ميلادى
٢٠ ص
(٢٩)
1000 ميلادى
٢٠ ص
(٣٠)
1033 ميلادى
٢٠ ص
(٣١)
23 سپتامبر 1186 ميلادى
٢٠ ص
(٣٢)
1260 ميلادى
٢٠ ص
(٣٣)
1284 ميلادى
٢٠ ص
(٣٤)
1370 ميلادى
٢٠ ص
(٣٥)
1378 ميلادى
٢٠ ص
(٣٦)
14 فوريه 1420 ميلادى
٢٠ ص
(٣٧)
اوّل فوريه 1524 ميلادى
٢٠ ص
(٣٨)
20 فوريه 1524 ميلادى
٢١ ص
(٣٩)
1525 ميلادى
٢١ ص
(٤٠)
1532 ميلادى
٢١ ص
(٤١)
1533 ميلادى
٢١ ص
(٤٢)
19 اكتبر 1533 ميلادى
٢١ ص
(٤٣)
حدود 1555 ميلادى
٢١ ص
(٤٤)
22 ژوئيه 1556 ميلادى
٢١ ص
(٤٥)
28 آوريل 1583 ميلادى
٢١ ص
(٤٦)
1600 ميلادى
٢١ ص
(٤٧)
1603 ميلادى
٢١ ص
(٤٨)
1623 ميلادى
٢١ ص
(٤٩)
اوّل فوريه 1624 ميلادى
٢١ ص
(٥٠)
1656 ميلادى
٢١ ص
(٥١)
1657 ميلادى
٢١ ص
(٥٢)
1658 ميلادى
٢٢ ص
(٥٣)
1660 ميلادى
٢٢ ص
(٥٤)
1666 ميلادى
٢٢ ص
(٥٥)
1688 ميلادى
٢٢ ص
(٥٦)
1700- 1970 ميلادى
٢٢ ص
(٥٧)
13 اكتبر 1736 ميلادى
٢٢ ص
(٥٨)
5 آوريل 1761 ميلادى
٢٢ ص
(٥٩)
19 مه 1780 ميلادى
٢٢ ص
(٦٠)
1789 ميلادى
٢٢ ص
(٦١)
1790 ميلادى
٢٢ ص
(٦٢)
1792 ميلادى
٢٢ ص
(٦٣)
1836 ميلادى
٢٢ ص
(٦٤)
22 اكتبر 1844 ميلادى
٢٢ ص
(٦٥)
1856 ميلادى
٢٢ ص
(٦٦)
1862 ميلادى
٢٢ ص
(٦٧)
1867 ميلادى
٢٣ ص
(٦٨)
1874 ميلادى
٢٣ ص
(٦٩)
1891 ميلادى
٢٣ ص
(٧٠)
1900 ميلادى
٢٣ ص
(٧١)
13 نوامبر 1900 ميلادى
٢٣ ص
(٧٢)
18 مه 1910 ميلادى
٢٣ ص
(٧٣)
1911 ميلادى
٢٣ ص
(٧٤)
11 اكتبر 1914 ميلادى
٢٣ ص
(٧٥)
17 دسامبر 1919 ميلادى
٢٤ ص
(٧٦)
21 سپتامبر 1945 ميلادى
٢٤ ص
(٧٧)
1947 ميلادى
٢٤ ص
(٧٨)
21 دسامبر 1954 ميلادى
٢٤ ص
(٧٩)
22 آوريل 1959 ميلادى
٢٤ ص
(٨٠)
1970- 1999 ميلادى
٢٥ ص
(٨١)
1980 ميلادى
٢٥ ص
(٨٢)
29 آوريل 1980 ميلادى
٢٥ ص
(٨٣)
1981 ميلادى
٢٥ ص
(٨٤)
اوت 1985 ميلادى
٢٥ ص
(٨٥)
30 سپتامبر 1989 ميلادى
٢٥ ص
(٨٦)
1990 ميلادى
٢٥ ص
(٨٧)
1991 ميلادى
٢٥ ص
(٨٨)
29 آوريل 1992 ميلادى
٢٥ ص
(٨٩)
28 سپتامبر 1992 ميلادى
٢٥ ص
(٩٠)
1993 ميلادى
٢٥ ص
(٩١)
14 نوامبر 1993 ميلادى
٢٥ ص
(٩٢)
1994 ميلادى
٢٥ ص
(٩٣)
2 مه 1994 ميلادى
٢٥ ص
(٩٤)
13 دسامبر 1996 ميلادى
٢٥ ص
(٩٥)
23 اكتبر 1997 ميلادى
٢٦ ص
(٩٦)
8 ژانويه 1998 ميلادى
٢٦ ص
(٩٧)
10 اكتبر 1998 ميلادى
٢٦ ص
(٩٨)
1999 ميلادى
٢٦ ص
(٩٩)
25 مارس 1999 ميلادى
٢٦ ص
(١٠٠)
8 مه 1999 ميلادى
٢٦ ص
(١٠١)
6 اوت 1999 ميلادى
٢٦ ص
(١٠٢)
2000 تا 2040 ميلادى
٢٦ ص
(١٠٣)
اوّل ژانويه 2000 ميلادى
٢٦ ص
(١٠٤)
16 ژانويه 2000 ميلادى
٢٦ ص
(١٠٥)
5 آوريل 2000 ميلادى
٢٧ ص
(١٠٦)
آوريل 2000 ميلادى
٢٧ ص
(١٠٧)
5 مه 2000 ميلادى
٢٧ ص
(١٠٨)
13 سپتامبر 2000 ميلادى
٢٧ ص
(١٠٩)
سپتامبر 2000 ميلادى
٢٧ ص
(١١٠)
17 نوامبر 2000 ميلادى
٢٨ ص
(١١١)
18 سپتامبر 2001 ميلادى
٢٨ ص
(١١٢)
29 نوامبر 2003 ميلادى
٢٨ ص
(١١٣)
2006 ميلادى
٢٨ ص
(١١٤)
21 دسامبر 2012 ميلادى
٢٨ ص
(١١٥)
23 دسامبر 2012 ميلادى
٢٨ ص
(١١٦)
2023 ميلادى
٢٨ ص
(١١٧)
13 نوامبر 2026 ميلادى
٢٨ ص
(١١٨)
2035 ميلادى
٢٨ ص
(١١٩)
2037 ميلادى
٢٨ ص
(١٢٠)
2040 ميلادى
٢٨ ص
(١٢١)
پيشگويى هاى معصومان
٣١ ص
(١٢٢)
مقدّمه
٣١ ص
(١٢٣)
درباره آينده و آخرالزّمان
٣١ ص
(١٢٤)
درباره قرآن و اسلام و مساجد
٣٣ ص
(١٢٥)
درباره شهرهاى قم، تهران و رى
٣٥ ص
(١٢٦)
شهرها و گروه هايى كه با امام زمان (عج) محاربه مى كنند
٣٦ ص
(١٢٧)
درباره موادّ مخدّر
٣٧ ص
(١٢٨)
درباره تقيه
٣٧ ص
(١٢٩)
انتظار و منتظران
٣٨ ص
(١٣٠)
ضدّ انتظار
٤٠ ص
(١٣١)
انتظار يعنى آماده باش كامل
٤١ ص
(١٣٢)
خودسازى فردى
٤١ ص
(١٣٣)
خوديارى هاى اجتماعى
٤٢ ص
(١٣٤)
انتظار، منتظر و تكاليف منتظران
٤٣ ص
(١٣٥)
1 خداى تعالى منتظر است
٤٣ ص
(١٣٦)
2 ملاك قبولى اعمال
٤٣ ص
(١٣٧)
3 در امر فرج شكيبا باشيد
٤٤ ص
(١٣٨)
4 در دوران غيبت، خدا نزديك تر است
٤٤ ص
(١٣٩)
5 برادران حضرت رسول (ص)
٤٤ ص
(١٤٠)
واين است اسلام ناب
٤٥ ص
(١٤١)
عالم ولايى؛ پيمان ولايى
٤٥ ص
(١٤٢)
عهد و پيمان ولايى
٤٦ ص
(١٤٣)
دو نكته مهم
٤٦ ص
(١٤٤)
نكته اوّل
٤٦ ص
(١٤٥)
امّا نكته دوم
٤٧ ص
(١٤٦)
ولايت، محور سعادت
٤٧ ص
(١٤٧)
خلاصه سخن اينكه
٤٨ ص
(١٤٨)
رابطه نزول حضرت عيسى (ع) با ظهور حضرت مهدى (ع)
٤٩ ص
(١٤٩)
رابطه نزول حضرت عيسى، با ظهور حضرت مهدى (عج) از ديدگاه روايات
٥٠ ص
(١٥٠)
اقتداى عيسى (ع) به حضرت مهدى (عج) در نماز
٥١ ص
(١٥١)
مبارزه با سفيانى و دجّال
٥١ ص
(١٥٢)
نشانه هاى نزول حضرت عيسى (ع)
٥٢ ص
(١٥٣)
عروج و بازگشت حضرت عيسى (ع)
٥٢ ص
(١٥٤)
حكمرانى حضرت مسيح و حضرت ولى عصر (عج) در آخرالزّمان
٥٣ ص
(١٥٥)
آيا مهدى همان عيسى بن مريم است؟
٥٣ ص
(١٥٦)
مهدى (عج) از ديدگاه انجيل
٥٤ ص
(١٥٧)
انجيل لوقا
٥٤ ص
(١٥٨)
اجيل متى
٥٤ ص
(١٥٩)
انجيل يوحنّا
٥٤ ص
(١٦٠)
انجيل مرقس
٥٤ ص
(١٦١)
نقلى ديگر از انجيل
٥٥ ص
(١٦٢)
به سوى برگرد
٥٦ ص
(١٦٣)
خوشا به حال حاضرها
٥٦ ص
(١٦٤)
پرسش و پاسخ
٥٧ ص
(١٦٥)
پرسش چه ضرورتى در تحقّق حكومت عدل جهانى در اين دنيا است؟
٥٨ ص
(١٦٦)
پرسش با توجّه به علم، عقل و تجربه، چه نيازى به امام است؟
٥٨ ص
(١٦٧)
جهانى شدن
٥٩ ص
(١٦٨)
معرفت به امام، شرط رستگارى
٦٠ ص
(١٦٩)
پرونده خانواده
٦٣ ص
(١٧٠)
زندگى مشترك و چالش ها
٦٤ ص
(١٧١)
در مسير كمال (1) چگونه زندگى كنيم
٦٥ ص
(١٧٢)
1 اصلاح نظام ارتباطى
٦٦ ص
(١٧٣)
الف) رابطه انسان با خدا و ديگران
٦٦ ص
(١٧٤)
ب) رابطه انسان با دنيا و آخرت
٦٦ ص
(١٧٥)
ج) رابطه انسان با خود و خدا
٦٦ ص
(١٧٦)
2 عمل كردن به دانسته ها
٦٦ ص
(١٧٧)
3 رعايت حقوق اهل ايمان
٦٧ ص
(١٧٨)
4 رعايت حقوق پدر و مادر
٦٨ ص
(١٧٩)
الف) حقوق پدر
٦٨ ص
(١٨٠)
ب) حقوق مادر
٦٨ ص
(١٨١)
5 رعايت حقوق فرزندان
٦٨ ص
(١٨٢)
خانواده در جامعه ايران معاصر، آسيب ها و بايسته ها
٧٠ ص
(١٨٣)
اشاره
٧١ ص
(١٨٤)
مقدّمه
٧١ ص
(١٨٥)
آسيب شناسى خانواده در ايران
٧١ ص
(١٨٦)
1 كاهش ازدواج و افزايش طلاق
٧١ ص
(١٨٧)
2 كم رنگ شدن كاركردهاى اساسى خانواده
٧٢ ص
(١٨٨)
نقش سطح تحصيلات در ازدواج و موفقيت زناشويى
٧٤ ص
(١٨٩)
تأثير تشابه تحصيلى بر كاهش ميزان طلاق
٧٤ ص
(١٩٠)
افزايش رضايت زناشويى
٧٤ ص
(١٩١)
رشد اجتماعى كودكان
٧٤ ص
(١٩٢)
پيشرفت تحصيلى فرزندان
٧٥ ص
(١٩٣)
سوء تعبيرهاى دائمى
٧٥ ص
(١٩٤)
اشتراكات كم
٧٥ ص
(١٩٥)
واكنش ديگران
٧٥ ص
(١٩٦)
تاريخچه آمارگيرى و كنترل جمعيت در ايران
٧٦ ص
(١٩٧)
تأسيس اداره ثبت احوال
٧٦ ص
(١٩٨)
اوّلين سرشمارى در ايران
٧٦ ص
(١٩٩)
شكل گيرى سياست هاى كنترل جمعيت در ايران
٧٧ ص
(٢٠٠)
تأسيس سازمان تنظيم خانواده
٧٧ ص
(٢٠١)
اوّلين سياست هاى كنترل جمعيت
٧٧ ص
(٢٠٢)
نمايندگان آمريكا براى كنترل جمعيت در ايران
٧٧ ص
(٢٠٣)
آغاز اقدامات گسترده كنترل جمعيت
٧٨ ص
(٢٠٤)
عضويت ايران در فدراسيون بين المللى انجمن هاى تنظيم خانواده IPPF
٧٨ ص
(٢٠٥)
آغاز عقيم سازى قانونى
٧٨ ص
(٢٠٦)
تبليغ شعار فرزند كمتر، زندگى بهتر
٧٨ ص
(٢٠٧)
مرحله دوم اجراى سياست هاى تحديد نسل
٧٨ ص
(٢٠٨)
اقدامات همه جانبه براى كاهش مواليد
٧٩ ص
(٢٠٩)
تشكيل شوراى تحديد مواليد
٧٩ ص
(٢١٠)
رشد شتابان مقطعى جمعيت در ايران
٧٩ ص
(٢١١)
عوامل مذهبى
٨٠ ص
(٢١٢)
عوامل فرهنگى
٨٠ ص
(٢١٣)
عوامل اجتماعى
٨٠ ص
(٢١٤)
غفلت مسئولان از اختلال در تركيب سنّى جمعيت
٨٠ ص
(٢١٥)
بسيج سراسرى قوا براى تحديد مواليد
٨٠ ص
(٢١٦)
چهار مقطع اصلى اجراى سياست جمعيتى در ايران
٨٠ ص
(٢١٧)
آغاز پيامدهاى كاهش بى رويه زاد و ولد
٨١ ص
(٢١٨)
شكل گيرى نظام جديد سكولار پايان آغاز شده و شواليه هاى معبد
٨٢ ص
(٢١٩)
سر برداشتن مخالفت ها در نظام كاتوليكى اروپا
٨٣ ص
(٢٢٠)
معبدگرايان (شواليه هاى معبد سليمان)
٨٤ ص
(٢٢١)
ژنرال هاى جنگ نرم (5) فرانسيس فوكوياما
٨٧ ص
(٢٢٢)
خلاصه اى از مشخّصات او
٨٧ ص
(٢٢٣)
تاريخ تولّد
٨٧ ص
(٢٢٤)
تحصيلات
٨٧ ص
(٢٢٥)
خدمات دولتى
٨٧ ص
(٢٢٦)
شرح زندگى
٨٨ ص
(٢٢٧)
همكارى اوّليه با نومحافظه كاران
٨٩ ص
(٢٢٨)
عملكرد دولت ها در حوزه بيوتروريسم (2)
٩٣ ص
(٢٢٩)
انگلستان
٩٣ ص
(٢٣٠)
مانور افق
٩٤ ص

ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٨٣ - سر برداشتن مخالفت ها در نظام كاتوليكى اروپا

بود.

آنچه بر اساس «تغييرات بنيادى به وقوع پيوسته در باورهاى انسان اروپايى» محقّق گرديد، احتمال دوم و سكولار شدن اروپا بود.

بسيار خب! بايد پرسيد قدرت ناپيدايى كه در پشت اين تحوّل بزرگ قرار داشت، چه بود؟ آيا تمامى تغييرات اقتصادى، اجتماعى و فرهنگى، به خودى خود، به وقوع پيوسته بود يا اينكه در پشت پرده، كسانى نقش داشتند؟

مجذوبين فلسفه كارل پوپركه نسبت به «تئورى توطئه» حسّاسيت دارند، از اين سؤال خشنود نخواهند شد و جست‌وجوى نقش‌آفرينان در پشت پرده تحوّلات تاريخى را غير علمى خواهند خواند. به همين سبب نيز ما در طرح چنين سؤالى مصرّيم؛ زيرا نتيجه تحوّلاتى كه اروپا از سر گذرانيد و سپس به عنوان تحوّلى بزرگ به تمام دنيا تسرّى داد، چيزى جز «انكار» نبود؛ امرى كه بنا بر بيان «قرآن كريم» با «انتخاب افراد» پديد نيامده؛ بلكه از طرف كسانى «فرآورى» مى‌شود؛ همان‌گونه كه خداوند در قرآن مى‌فرمايد در پشت انكار دين توسط مردم، مستكبران و برترى‌طلبان در مقابل خداوند و انكارگران و فسادگران و نظام‌هاى حيله‌گرانه ايجاد شده توسط آنان قرار دارند. بر اساس بيان آيه، كسانى كه از اين مستكبران اطاعت مى‌نمايند، در آخرت و قيامت به آنان خواهند گفت:

«شما شب و روز حيلت كرديد؛ آنگاه كه ما را فرمان مى‌داديد به خداى يكتا كافر شويم و براى او همتايانى قرار دهيم ...»[١]

از آنجايى كه «انكار» به تنهايى و به خودى خود به وجود نمى‌آيد، بلكه پديدآورندگانى دارد، لذا درمورد اروپا و تحوّلات به وقوع پيوسته در آن نيز با سؤال مربوط به اين كسان و نقش آنان در اين‌باره، روبه‌رو مى‌شويم كه چه كسانى به صورت على‌الدّوام و شبانه‌روزى در پى درانداختن نظامى حيله‌گرانه، نظام نوين علم‌گرايانه جوامع اروپايى را از باورهاى دينى، دور و سكولاريزه نموده‌اند؟

پاسخ اين سؤال را مى‌توان در عبارت درج گرديده بر روى نشان بزرگ آمريكا، مبنى بر «پايان آغاز شده- نظام سكولار نوين» يافت.

پيام داده شده بسيار جالب توجّه است؛ گويا كسانى در پى حركتى كه آغاز گرديده و پايان يافته است و در راستاى طرحى جديد، نظام جديد سكولارى را بنيان‌گذارده‌اند. نشان بزرگ آمريكا در خصوص اينكه اين نظام سكولار در ارتباط با كسانى كه در «آغاز پايان يافته» نقش داشته‌اند نيز داراى پيام‌هاى نمادينى است؛ يعنى نماد كلاسيك عبرانى‌اى كه از طريق يهوديان، به لژهاى ماسونى انتقال يافته است: «چشم ناظر يهوه».

گويا بنيان‌گذاران نظام سكولار، صاحبان اين نماد هستند. مهم‌تر اينكه خداوند در قرآن، نقش يهود را در پشت پرده سكولاريزه شدن، براى ما بيان داشته است. قرآن در «آيه ١٦٠، سوره نساء» مورد لعن قرارگرفتن يهوديان به دليل ظلمى كه مرتكب شده و انسداد طريق حق را موجب گرديده‌اند، بيان مى‌دارد:

«پس به سزاى ستمى كه از يهوديان سر زد و به سبب آنكه [مردم را] بسيار از راه خدا باز داشتند، چيزهاى پاكيزه‌اى را كه بر آنان حلال شده بود، حرام گردانيديم.»

بدون شك، روند گسترده سكولاريزه شدن در اروپا و سپس گسترش آن در تمام دنيا، از جمله سنّت‌هاى مطروحه در قرآن بوده و خارج از آن نيز تحقّق ناممكن، تحقّق‌ناپذير بود.

سر برداشتن مخالفت‌ها در نظام كاتوليكى اروپا

در طول قرون ميانه، نطام كاتوليكى حاكم بر اروپا، نظامى بسيار با ثبات بود. طى صدها سال، هيچ‌گونه مخالفت جدّى‌اى با نظام كليسايى به وقوع نپيوست؛ زيرا هيج گروه اجتماعى مخالف با نظام حاكم وجود نداشت. مردم نسبت به نظام طبقاتى برقرار شده توسط اتوريته دينى صادق بودند، حدود خود را مى‌شناختند و عصيان دينى به ذهن هيچ كسى خطور نمى‌كرد. جوامع اروپايى در لواى اتوريته دينى با فهم مسيحى متّحد بوده و فرهنگى يگانه پديد آورده بودند. به همين دليل نيز در آن دوران، نام منطقه «اروپا» نبود؛ بلكه آن منطقه، دنياى مسيحى ياChristendom نام داشت.

در ميان دنياى مسيحى، تنها يك جامعه وجود داشت كه نسبت به نظام حاكم، داراى حسّ مخالفت بود. اينان عبارت بودند از يهوديانى كه در مناطق مختلف اروپا پراكنده بودند؛ زيرا آنان بر اساس آموزه‌هاى دينى مسيحى، قاتلان عيسى مسيح (ع) و پيروان دينى گمراه شناخته مى‌شدند. به همين دليل نيز برخوردارى از تساوى حقوق اجتماعى براى يهوديان با مسيحيان به هيچ وجه پذيرفتنى نبود. در مقابل، يهوديان نيز همان‌گونه كه قبلًا گفتيم، خود را «قومى برگزيده» مى‌پنداشته و از ديگر نژادها و اقوام برتر مى‌انگاشتند. آنها بى‌صبرانه منتظر روز بازگشت مسيح (ماشيح يا نجات دهنده قومى خود- م) بودند كه در آن روز، «برگزيدگى» آنها از طرف ديگر اقوام و ملل به رسميت شناخته شده و همگى آن ملّت‌ها در مقابل يهوديان، سر تعظيم فرود آورند و همان‌گونه كه پيش از اين عنوان شد، كاباليست‌ها با هدف فراهم ساختن شرايط بازگشت مسيح، طرح (آماده شده خود- م) موسوم به «طرح مسيح» را با آغاز سفر كريستف كلمب به مرحله اجرا گذاردند.

كوتاه سخن اينكه، در سال‌هاى پايانى قرون ميانه، يهوديان تنها گروه اجتماعى‌اى بودند كه از نظام كاتوليكى اروپا ناراضى و ناخرسند بودند. بدون شك اين موضوع بى‌نهايت با اهمّيت بود؛ زيرا همان‌گونه كه قبلًا نيز بيان گرديد، بزرگان يهود نمى‌توانستند شرايطى را كه موجب ناراحتى آنان مى‌گرديد، بپذيرند. به همين علّت نيز، ايجاد دگرگونى در اروپا را هدف قرار دادند. تغيير نظام كاتوليكى اروپا بخشى از طرح مسيح بود و طرح مسيح نيز در اصل، پيش‌تر از سال ١٤٩٢ م. به اجرا در آمده بود.

حال بايد ديد كه راهى كه توسط يهوديان براى براندازى نظام مستقر در پيش گرفته شده بود، چه بود؟

بدون شك، اين امر بدون كمك ديگران ممكن نبود. آنها نمى‌توانستند تنها با تكيه بر قدرت مالى حاصل از فعّاليت‌هاى رباخوارانه خود، به مخالفت بر خيزند؛ امّا با اين قدرت مالى و استفاده از برخى مهارت‌هاى «متافيزيكى»، به راه جديدى دست يافتند و آن، ايجاد ارتباط با بعضى از گروه‌هاى مخالف كليسا و حمايت از آنان بود.

آنها اين كار را كردند. كلّيه اقدامات و مخالفت‌هاى فلسفى و سياسى ضدّ كليسايى آغاز شده از قرن ١٢ م. به اين سوى، از حمايت يهوديان‌