ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٤٥ - عالم ولايى؛ پيمان ولايى

واين است اسلام ناب‌

مرتضى مهدوى يگانه‌

عالم ولايى؛ پيمان ولايى‌

فهم صحيح زندگى و برخوردارى از حيات طيبه انسانى، بى‌ترديد در گرو درك عميق عالم و نظام آفرينش است. به اين منظومه، بايد ساختار تشريع الهى را نيز افزود و ابتناى يك زندگى معقول و متعالى را بر اساس كلّ اين منظومه، طرح‌ريزى كرد. از آنجا كه اين منظومه بر مبناى علم و حكمت ربوبى بنا نهاده شده، اوّلًا كمال مناسبت و مشابهت ميان دو بعد تكوينى و تشريعى وجود دارد و ثانياً بقا و انسجام كلّيت منظومه، بر يك عامل اصلى و محورى استوار است كه تماميت منظومه بر گرد آن مى‌گردد و از آن، فيض‌ياب مى‌شود.

اين يك نگاه عقلانى است و جامع‌نگرى و كلان‌انديشى انسان‌هاى فرزانه نيز آن را تأييد مى‌كند. حتّى جزئى‌نگرى‌هاى علمى و تجربى (كه البتّه آن هم در يك نگرش كلّى و جامع بايد نظام‌مند ديده شود) نيز بر آن، مهر صحّت مى‌نهد. نمونه آن، نظام منسجم اتمى و مولكولى اشياى عالم است كه در همه آنها، تمام ذرّات بر گرد هسته مركزى اتم مى‌چرخند و نيز نظام كهكشان‌ها و منظومه‌هاى آسمانى است كه تمام سيارات بر گرد يك نقطه اصلى و مركزى، دور مى‌زنند و انتظام و انسجام مى‌يابند؛ مانند آنچه در خورشيد و سيارات پيرامونى آن در منظومه شمسى، ديده مى‌شود. در وجود انفسى انسان نيز، قلب همين جايگاه را داراست و حيات و بقاى همه سلول‌ها و اعضا و جوارح آدمى به وجود قلب و خون‌رسانى آن بستگى دارد.

اين نگاه عقلى و علمى در كنار آموزه‌ها و روايات دينى، بيانگر اين حقيقت است كه اين عالم، عالم ولايى است و عمود اصلى خيمه آفرينش، انسان كامل يا امام و حجّت الهى است. هر فيض و عنايتى كه قرار باشد از جانب خداوند به كسى يا جامعه‌اى برسد، به واسطه اين محور و اين عمود خيمه عالم مى‌رسد.

بزرگترين ساحت هدايت بشر نيز، يعنى «نظام تشريعى الهى» كه پايه اصلى در تحقّق هدف آفرينش انسان بوده و به خلقت خداوند معنا مى‌بخشد، بر همين ساختار محورى استوار است؛ زيرا همواره بر محور