ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٥٠ - ناگفته هايى درباره ميانمار
تصميم به اشغال ميانمار گرفت و سرانجام پس از سه جنگ متوالى در ١٨٨٥ م. بريتانيا، ميانمار را به تصرّف درآورده و به صورت يكى از استانهاى مستعمره هندوستان، امور آن را به دست گرفت.
در ميانمار طبق قانون اساسى، بوديسم دين رسمى كشور است. قريب به هفتاد درصد مردم برمه، بودايى، هفت درصد مسلمان، چهار درصد هندو و دو درصد مسيحىهستند، دو درصد باقىمانده را نيز آيينهاى بودايى چينى، تائوئيسم، كنفوسيوسيم و نياكانپرستى تشكيل مىدهند. كثرت پيروان بودايى را در همه جاى اين كشور مىتوان به خوبى مشاهده نمود؛ زيرا تقريباً هر روستا و دهكدهاى لااقل تأمين هزينه يك مدرسه مذهبى را به عهده دارد. پاگوداها، يعنى معابد بودايى در سراسر برمه عليا و سفلى به چشم مىخورد. راهبان بودايى كه «پونچى» نام دارند، همه جا در بين مردم ديده مىشوند.
تاريخ گسترش اسلام در ميانمار به قرن اوّل هجرى قمرى برمىگردد. بعد از ظهور اسلام وگرايش اعراب و ايرانيان به اسلام، دريانوردان عرب و ايرانى مسافرتهاى دريايى خود را به طريق قبل ادامه مىدادند و در مسير خود، اقدام به تبليغ و دعوت مردم به اسلام مىكردند.
در همين ارتباط، بازرگانان مسلمان از مسيرهاى زمينى كه از منطقه غربى ميانمار و «ايالت آراكان» اين كشور مىگذشت، به مناطق غربى «چين» سفر مىكردند. بسيارى از اين افراد در منطقه حاصلخيز و مستعدّ ساحلى آراكان، سكنا گزيده و اوّلين مناطق تجمّع مسلمانان را ايجاد كردند. سياحان چينى در نوشتههاى خود از مناطق ايرانىنشين در مرزهاى بين ميانمار و چين در قرن سوم ميلادى ياد كردهاند.
منطقه آراكان از طرف شمال غربى با «بنگلادش» و از شمال با «هندوستان» هممرز مىباشد. سلسله جبال مرتفع آراكان، اين منطقه را از سرزمين اصلى ميانمار جدا نموده و از شرق به غرب، داراى ساحلى به طول ٣٦٠ مايل از «خليج بنگال» است. آراكان همچنين توسط يك رشته تپّههاى سرسبز و پرآب از سرزمين اصلى ميانمار جدا گرديده است. منطقه آراكان به طور كامل زير نفوذ مسلمانان مىباشد و اكثر مسلمانان ميانمار در اين منطقه زندگى مىكنند. اكثر سلاطين ميانمار از منطقه آراكان ظهور نمودند كه آخرين آنها سليم شاه بود. تا سال ١٧٨٤ م. منطقه آراكان داراى يك حكومت مستقل و يك ايالت پر قدرت و بزرگ ميانمار بود و در كنار ديگر مناطق كه اصالتاً داراى مردمى «بودايى» بود، قرار داشت.
جمعيت آراكان در حدود ٦ ميليون نفر مىباشد كه تقريباً تمامى آنها مسلمان هستند و به زبان محلّى «روهينگيا» كه زبان اصلى آن منطقه است، تكلّم مىنمايند. ريشه اصلى اين زبان، مخلوطى از زبانهاى «تركى»، «بنگالى»، «فارسى» و «عربى» است. اجراى قوانين اسلامى در منطقه آراكان قبل از سال ١٤٣٠ م. وجود داشته و تا سال ١٧٨٤ م.
ادامه داشت. بعد از اشغال و تسخير منطقه آراكان به وسيله سلطان بوداپايا كه يك فرد بودايى بود، اجراى قوانين اسلامى ملغى اعلام و قانون ملّى جايگزين آن گرديد، باجابهجايى قدرت در ميانمار بعد از جنگ دوم جهانى، حزب و قوانين نظامى جايگزين قانون قبلى گرديد.
بر اساس اين سابقه، هنوز هم مسلمانان آراكان با دولت ميانمار اختلاف داشته و معتقدند دولت ميانمار حقوق مسلمانان را ناديده گرفته، به آداب وسنن آنها بىاحترامى مىنمايد و حتّى اين امر مورد تصديق مجامع بين المللى نيز قرار گرفته است.
در طول اين سالها، مردم مسلمان آراكان، چندين گروه آزادىبخش پارتيزانى و انجمنهاى غير نظامى براى دفاع از حقوق خود تشكيل دادهاند. مهمترين اين سازمانها عبارتند از جبهه ميهنپرستان روهينگ، سازمان آزادى بخش آراكان، سازمان رهايىبخش مسلمانان ميانمار مىباشند.
در ارتباط با سابقه مهاجرت مسلمانان به ميانمار، رافائل ايزرائيلى مىنويسد:
تاجران عرب در قرن اوّل هجرى قمرى در ناحيهآراكان واقع در غرب ميانمار و در نقطه مرزى با بنگلادش اقامت گزيده و اسلام را در اين سرزمين انتشار دادند. در سال ٥٨٨ ه. ق. مطابق با ١١٩٢ م.
اسلام در اين سرزمين گسترش يافت و در قرن نهم و دهم ميلادى بازرگانان ايرانى و عرب در اين مكان استقرار يافته و به نشر اسلام پرداختند. مسلمانان ساكن هند نيز در اين سرزمين به گسترش اسلام اقدام نمودند و مسلمانان ميانمار در سطح وسيعى با هند به تجارت پرداختند. در سال ١٨٩٠ م. عدّهاى از مسلمانان به صورت پناهنده از چين به ميانمار آمدند. برخى مسلمانها هم در شرايط