ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٢١ - وهّابيت؛ اينجا و آنجا!
سال ١٣٩٨ ه. ق. در زمينه مباحث تربيتى، اقتصادى، ادبى، ادارى، بيمارستانى و ساير علوم فنّى مانند زراعت و هندسه تأسيس شد و آثار و تأليفات زيادى به زبانهاى عربى و انگيسى منتشر نموده است. دانشگاه «جامعة الملك عبدالعزيز» هم از سال ١٤٠٥ ه. ق. تأسيس و در زمينه مباحث اقتصادى، ادارى، آداب، علوم انسانى، زمين شناسى،
هندسه و مانند آن فعّاليت مىكند. از مهمترين مراكز علمى اين دانشگاه «مركز أبحاث الاقتصاد الإسلامى» مىباشد كه تاكنون ٢٠٧ كتاب و ٢٠ نشريه مهم منتشر نموده و با سازمان كنفرانس اسلامى نيز همكارى دارد.
ظاهراً مركز «رابطة العالم الاسلامى» يكى از مهمترين مراكز مذهبى عربستان است؟
بله، اين مركز در سال ١٣٨١ ه. ق. توسط ملك سعود در مكّه افتتاح شد و تاكنون ٣٨ سال از تأسيس آن مىگذرد و از پرقدرتترين سازمانهاى مذهبى در عربستان به حساب مىآيد.
اين مركز چه وظيفه مهمّى را به عهده دارد؟
وظايف مهمّ اين مركز، آموزشهاى اسلامى، چاپ و توزيع قرآن و كتب اسلامى، آموزش زبان عربى، كمك مالى به كشورها و اداره مؤسّسات خيريه در سراسر جهان است، البتّه نهادهايى مانند مجمع فقه اسلامى، شوراى عالى جهانى مساجد، مؤتمر (كنفرانس) تربيت اسلامى، جمعيت اسلامى جوانان زير نظر اين مركز قرار دارند.
بنابراين، اين مركز بايد هزينههاى زيادى را براى ترويج وهّابيت در دنيا كرده باشد؟
كاملًا درست است. اين سازمان طى ١٠ سال گذشته نزديك به يك ميليارد ريال صرف ساختمان و بناهاى اسلامى و ترويج اسلام سعودى نموده و دولت عربستان مبلغ ٣٥ ميليون ريال به سازمانهاى خيريه، بيمارستانها و درمانگاهها در خارج از كشور، ٢٠ ميليون ريال به نشر و حفظ قرآن و ارشاد اسلامى كمك كرده است. همچنين بيش از يكهزار مسجد و صدها مركز اسلامى در سراسر جهان زير نظر اين سازمان مشغول فعّاليت هستند. اضافه بر اين، كمكهاى اين مركز در كشورهاى ديگر براى احداث ٢ مؤسّسه اسلامى، ١٢٥٩ مسجد، ١٠٦٩ مدرسه، ٢٠٠ مؤسّسه مذهبى، ١٣٤ دانشگاه، ٤١ درمانگاه، ٧٦ بيمارستان و يك دانشكده جهان عرب در «پاريس» هزينه شده است.
مراكز مذهبى وهّابيت نبايد به همين مركز خلاصه شود؟
بله، از ديگر مراكز مىتوان به رئاسة ادارات البحوث العلمية و الافتاء و الدّعوة و الارشاد (هيئة كبار العلماء) يا هيئه الأمر بالمعروف و النهى عن المنكر و الجماعة الخيرية لتحفيظ القرآن الكريم نام برد.
عربستان براى نهادينه كردن تفكّر وهّابيت تا چه اندازه از حوزههاى علميه و مراكز آموزش دينى استفاده مىكند؟
ببينيد در كشور عربستان، چيزى به نام حوزههاى علميه، آنگونه كه در كشورهاى شيعهنشين مرسوم بوده و هست، وجود ندارد. پس از استقرار دولت عربستان سعودى به ويژه در مرحله سوم آن به دست ملك عبدالعزيز بن سعود در سال ١٣٥٣ ه. ق. دولت تلاش زيادى به عمل آورد تا غير از مراكز دانشگاهى، مركزيتى به عنوان حوزههاى علميه مانند حوزههاى علميه شيعه يا مدارس امام خطيب (الجامعات الاسلامية در عثمانى و جامع الأزهر در «مصر») به وجود نيايد. در واقع، حوزههاى علمى، دينى عربستان، شكل دانشگاهى تكامل يافته است؛ به طورى كه مروّج آيين و مذهب رسمى وهّابيت هم هستند. همچنين از گذشتههاى دور تاكنون از داخل و خارج عربستان علاقهمندان به تحصيل در رشتههاى دينى مانند قرآن،