ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٨٣ - تأسيس شيعه
شيعه از زمان طلوع تاريخ اسلام، در زندگى سياسى و دينى مسلمانان ظاهر شد و شعار محبّت و دوستى آل بيت نبوّت (ع) را سرداد و اهداف آنها را هدف و اساس زندگى و عقيده خود قرار داد و ايمانى آورد كه هيچگاه شك به آن راه نيافت؛ زيرا اهلبيت (ع) به محلّ و مقام پيامبر (ص) نزديكتر و شايستهتر بودند تا غير آنها و سيّد عترت طاهره، امام اميرمؤمنان (ع)، وصى رسول و باب مدينه علم و خازن حكمت او بود و ائمهطاهرين (ع) بعد از او، اوصياى رسول خدا (ص) و پيشوايان امّت او و مبلّغ رسالت او بودند. با اينكه اين گروه دوران زيادى را گرفتار حوادث سياسى و اجتماعى بودند، عليه ستمكاران به پاخاستند و تخت مستبدّان را سرنگون كردند و شعار عدالت اجتماعى را فرياد زدند.
آغاز تشيّع
درباره آغاز تشيّع و زمان پيدايش آن، اقوال و آرايى است كه بعضى از آنها به شرح زير هستند:
آنچه بر حسب تحقيقات علمى و دور از عواطف تقليدى و احساسات مذهبى به دست آمده، اين است كه شيعه در زمان رسول الله (ص) به وجود آمده است و ايشان اوّلين كسى هستند كه اين بذر را نشانده، رشد داده و در تمام مراحل زندگيشان مواظب آن بودهاند. آنچه اين موضوع را تأييد مىكند و دلالت بر آن دارد، رواياتى است كه از رسول خدا (ص) رسيده و در آنها، سمت «تشيّع» بر پيروان امام اميرمؤمنان (ع) اطلاق شده و آنها را تمجيد كرده و بشارت به منزل آنها در فردوس اعلى داده است. در اينجا بعضى از روايات رسول خدا (ص) درباره شيعيان را بيان مىكنيم:
رسول خدا (ص) فرمودند:
«يا على أنت و شيعتك تردّون على الحوض؛[١]
اى على! تو و شيعيانت در كنار حوض بر من وارد مىشويد.»
\*\*\*
«يا على أنك ستقدّم على الله و شيعتك راضون مرضيّون و يقدم أعداؤك غضاباً مقمحين؛[٢]
اى على! به زودى تو نزد خدا وارد مىشوى؛ در حالى كه شيعيان تو راضى و مورد رضايت خدا هستند و دشمنانت مقرّب به عذابى سخت خواهند بود.»
\*\*\*
«على و شيعته هم الفائزون يوم القيامة؛[٣]
على و شيعه او، آنها در روز قيامت رستگارند.»
\*\*\*
«شيعة على هُمُ الفائِزونَ؛[٤]
شيعه على، آنها رستگارند.»
\*\*\*
يا على إِنَّ اللهَ قد غفرلك و لذريّتك و ولدك و لأهلك و لشيعتك و لمحبّى شيعتك فإنّك الأنزع البطين؛[٥]
اى على، خدا تو و ذريّه تو و فرزندانت و اهل و شيعه تو و دوستان شيعه تو را آمرزيد. همانا تو داراى قلب بزرگى هستى (انزع البطينى).»
\*\*\*
سيوطى در تفسير قول خداى متعال كه مىفرمايد:
إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ أُولئِكَ هُمْ خَيْرُ الْبَرِيَّةِ؛
آنهايى كه ايمان آوردند و عمل صالح انجام دادند، آنها بهترين مردمند.
مىگويد: ابن عساكر از جابر بن عبدالله روايت كرده است كه گفت: نزد پيامبر (ص) بوديم؛ پس على (ع) آمد. پيامبر (ص) گفت: «و الَّذى نفسى بيده إِنَّ هذا و شيعته هم الفائزون يوم القيامه؛ به آن كسى كه جانم در دست قدرت اوست، اين على و شيعه او رستگارانند.» و اين آيه نازل شد: «إِنَّالَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ أُولئِكَ هُمْ خَيْرُ الْبَرِيَّةِ». پس اصحاب پيامبر (ص) وقتى على (ع) مىآمد، مىگفتند: «خير البريّة» آمد.[٦]
\*\*\*
ابن مردويه از على (ع) روايت مىكند كه:
رسول خدا (ص) به من گفت: «آيا نشنيدى قول خداى متعال را كه فرمود: «إِنَّالَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ أُولئِكَ هُمْ خَيْرُ الْبَرِيَّةِ» تو و شيعه تو، وعده گاه من و وعده گاه شما حوض است؛ وقتى امّتها براى حساب آورده شوند و دعوت كنند پيشواى مسروران را.»[٧]
امثال اين گونه احاديث فراوان است كه در صحاح ذكر شدهاند و بر اين نكته تصريح دارند كه نبى اكرم (ص) اوّل كسى است كه تشيّع را به پاداشت و آن را ايجاد كرد و به پيروان امام على (ع)، صفات عاليه نسبت و آنان را به منزلت رفيع در بهشت بشارت داد.
پىنوشتها:
[١]. مجمع الزّوائد، ٩، ص ١٣١، كنوز الحقائق، ص ١٨٨، الاستيعاب، ج ٢، ص ٤٥٧.
[٢]. صواعق المحرّقة، ص ٩٣، مجمع الزّوائد، ج ٩، ص ١٣١.
[٣]. كنوز الحقائق، ص ٩٢.
[٤]. همان، ص ٨٢.
[٥]. الصواعق المحرّقة، ص ٩٦.
[٦]. الدرّ المنثور، ذيل آيه ٧ سوره بيّنه.
[٧]. همان.