از آنجا كه يك «نظام» از سويى به جهان‌بينى و از سوى ديگر، به حقوق و از طرفى ديگر، به ساير نظام‌ها مرتبط مى‌باشد، براى كشف يك نظام اسلامى از منابع دينى چهار راه متصوّر است:

١. راه از بالا به پايين: به اين معنا كه با شناخت جهان‌بينى اسلامى به بررسى بازتاب آن جهان‌بينى در عرصه‌هاى مختلف حيات بشرى بپردازيم و عناصرى از نظامهاى اسلامى را كشف نماييم.

شهيد بزرگوار علّامه مطهّرى با بهره‌بردارى از اين شيوه كوشيده بازتاب برخى عناصر اعتقادى مانند «عدل» را در ساحت اقتصاد به دست آورد.[١] ٢. راه مستقيم: در اين‌روش، با مراجعه با منابع اسلامى- كتاب و سنّت- عناصرى از نظامهاى مختلف كه در آن منابع بيان شده، يا از آنها قابل استنباط است، شناسايى مى‌شود.

ما در تدوين «ساختار كلّى نظام اقتصادى اسلام در قرآن» از اين‌

[١] - اين امر در كتاب اقتصادى كه از شهيد مطهّرى« ره» چاپ شد، ولى از پخش عمومى آن اجتناب گرديد، به وضوح ديده مى‌شود.