واجب نشمرده‌اند. ولى شيخ مفيد با معرّفى اين نمازها از وظايف فقهاى شيعه، در واقع آنان را مصداق «امام عادل» معرفى مى‌كند و اين مطلب با سخن قبلى وى كه «جهاد با كافران» را نيز از وظايف فقيهان شمرد، سازگار است. زيرا آن كلام- دست كم به اطلاق خود- شامل جهاد ابتدايى مى‌شود و در روايات آمده است كه جهاد، مشروط به وجود امامى است كه اطاعت از او واجب باشد.[١] برخى از فقها مصداق آن را فقط امام معصوم «عليهم السّلام» دانسته، و جهاد ابتدايى را به امر فقيه غير جايز شمرده‌اند. ولى شيخ مفيد معتقد است، فقيه شيعى كه از سوى امامان معصوم «عليهم السّلام» در عصر غيبت براى زمامدارى منصوب شده است، از مصاديق «امامى كه اطاعت از او واجب است» مى‌باشد و مى‌تواند به جهاد ابتدايى با كفار امر نمايد.

تمام سخنان اين فقيه بزرگ جهان اسلام از پذيرش اصل ولايت فقيه و اينكه فقيهان متكفّل زمامدارى امور جامعه اسلامى در عصر غيبت از سوى امامان معصوم «عليهم السّلام» هستند، حكايت دارد و اين كلمات گهربار كه بيش از هزار سال از تاريخ آن مى‌گذرد، همچنان مى‌درخشد، هر چند كه برخى از خفّاشان درخشش آن را نمى‌بينند، يا نمى‌خواهند ببينند.

شيخ مفيد در بحث «انفال» پس از بيان اين نكته كه «انفال» از آن‌

[١] - ر. ك: الحرّ العاملى، وسائل الشيعه، ج ١١، صص ٣٢- ٣٥( كتاب الجهاد، أبواب جهاد العدو، باب ١٢).