ولايت فقيه (مباني، ادله و اختيارات) - هادوى تهرانى، مهدى - الصفحة ١١٥
٤. همگى به عنوان ولى گمارده شده باشند، امّا اعمال ولايت هريك مشروط به موافقت ديگران باشد.
٥. مجموع آنها به عنوان زمامدار منصوب شده باشند، به گونهاى كه همگى با هم به منزله رهبر و زمامدار واحد تلقّى شوند. نتيجه اين احتمال با پيشين يكسان و در عمل به يك چيز بازگشت خواهند كرد.
تمام اين احتمالات باطل است. ذ احتمال نسخت مستلزم هرجومرج در جامعه خواهد بود، زيرا هر فقيه ممكن است در يك مسئله نظرى مخالف ديگران داشته باشدو در اين صورت نظم جامعه برهم مىخورد و هدف از تشكيل حكومت كه انتظام امور و هماهنگ ساختن اجزاى مختلف جامعه است، حاصل نمىشود و اين امر با حكمت حكيم متعال سازگار نيست. ذ در احتمال دوم، راهى براى تعيين كسى كه مىتواند اعمال ولايت كند، وجود ندارد. از سوى ديگر، ولايت ساير فقها، غير از او، لغو و بىفايده و جعل آن از سوى حكيم، قبيح و نابجا خواهد بود. به همين بيان بطلان احتمال سوم نيز آشكار مىگردد.
دو احتمال چهارم و پنجچم نيز به دليل مخالفت با سيره و روش عقلا و مؤمنين باطل مىباشند. افزون بر اين، كسى چنين احتمالاتى را نپذيرفته است.[١]
[١] - ر. ك: منتظرى، ولاية الفقيه، ج ١، صص ٤٠٩- ٤١٥.