تربيت جنسى: مبانى، اصول و روشها از منظر قرآن و حديث - فقيهى، على نقى - الصفحة ١٩٧ - د - زمينهسازى ادب نيكو
از سوى ديگر، با آموزش ادب نيكو، كودكان، روابط خودشان را (بويژه با جنس مخالف)، سالم و مطلوب مىسازند و زمينه پيوند آنها در بزرگسالى، به صورت حسنه، فراهم مىگردد. اثر روانشناختى ادب در دوران كودكى، اين است كه كودك، به ارزش، عزّت و زيبايى رفتارهاى بههنجار، اذعان پيدا مىكند، احساس تمايل به آنها رشد مىيابد، هر رفتار نابههنجار (از جمله نابههنجار جنسى) را زشت و پست مىداند و از آن، تنفّر پيدا مىكند و يا لا اقل از آن گريزان مىگردد. ازاينرو، امام على عليه السّلام مىفرمايد:
أفضل الأدب أن يقف الإنسان عند حدّه و لا يتعدّى قدره.[١]
والاترين ادب، اين است كه انسان، حدود خود را رعايت كند و از آن تجاوز نكند.
هرچند مراد حديث، عام است، ولى يكى از مصاديق آن مىتواند مسائل جنسى باشد. همچنين آن حضرت مىفرمايد:
أحسن الآداب ما كفّك عن المحارم.[٢]
بهترين ادبها، ادبى است كه تو را از زشتىها و آنچه حرام است، بازدارد.
روشن است كه يكى از حوزههاى حرام، «حرام جنسى» است. امام على عليه السّلام در كلام ديگرى، به صورت روشنتر فرموده است:
ضبط النّفس عند الرّغب و الرّهب من أفضل الأدب.[٣]
كنترل خود، هنگام شادى و ترس، از بهترين انواع ادب است.
منظور، اين است كه در روند تربيت (بويژه تربيت جنسى) بايد قدرت كنترل كودك را افزايش داد تا به هنگام غم و شادى زياد يا ترس و خشم و ناراحتى مفرط، كنترل خود را از دست ندهد و رفتار و گفتارى از او سر نزند كه بعدها موجب شرمندگى وى شود.
از احاديث يادشده و مجموعه احاديثى كه در زمينه ادب (بويژه ادب كودك)، در
[١]. غرر الحكم و درر الكلم، ج ٢، ص ٤٤٦، ح ٣٢٤١؛ ميزان الحكمة، ج ١، ص ١٠٠، ح ٣٩٠.
[٢]. غرر الحكم و درر الكلم، ج ٢، ص ٤٦٢، ح ٣٢٩٨؛ ميزان الحكمة، ج ١، ص ١٠٠، ح ٣٩١.
[٣]. غرر الحكم و درر الكلم، ج ٤، ص ٢٣٤، ح ٥٩٣٢؛ ميزان الحكمة، ج ١، ص ١٠٠، ح ٣٩٣.