الذى صحّ من مولده ـ عليه الصلاة و السلام ـ أنّه كان بعد قدوم أصحاب الفيل مكّة بخمسين يوماً، و كان قدومهم مكّة يوم الاثنين لثلاث عشرة ليلة بقيت من المحرّم، سنة ثمانمائة و اثنتين و ثمانين من عهد ذى القرنين، و كان قدوم أبرهة مكّة لسبع عشرة خلت من المحرّم و لست عشرة و مائتين من تاريخ العرب، الذى أوّله حجّة الغدر و لسنة أربعين من ملك كسرى أنوشروان. و كان مولده ـ عليه الصلاة و السلام ـ لثمان خلون من ربيع الأوّل من هذه السنة بمكّة، فى دار ابن يوسف.[٢]

بخشى از اين اختلاف نظرها را حمزه اصفهانى، مورّخ، منجّم و جغرافي‌دان معروف نيز آورده است. وى با اشاره به آنچه طبرى در اين باره آورده، مى‌نويسد:

برخى دوم ربيع، برخى هشتم و برخى سيزدهم اين ماه را روز ولادت مى‌دانند؛ امّا در دو چيز اختلاف ندارند: يكى اين كه مولد در نيمه نخست ماه بوده و ديگرى اين كه روز دوشنبه بوده است.[٣]

اين كه طبرى، روز سيزدهم را جزو اقوال آورده باشد، در تاريخ الطبري (نه متن اصلى و نه ذيل المذيل موجود) نيست. آنچه در آن كتاب آمده، همان روايت مشهور ابن اسحاق يعنى روز
دوازدهم است.[٤]

ه‌ . دهم رمضان

چهار مستند براى اين تاريخ وجود دارد:

نخست، روايت امام جعفر صادق٧ از طريق يعقوبى كه طبق معمول، سند آن را نقل نكرده و احتمال مى‌رود كه با استفاده از كتاب المغازي ابان، آن را نقل كرده باشد؛ زيرا در مصادر خود در مقدّمه، يك طريق خود را اين طور معرفى كرده: «و أبان بن عثمان عن جعفر بن محمّد». عبارت يعقوبى اين است:

و قال من رواه عن جعفر بن محمّد يوم الجمعة حين طلع الفجر لاثنتى عشرة ليلة خلت من شهر رمضان.[٥]

[١]. الأزمنة والأمكنة، ص٤٦٥.

[٢]. تاريخ دمشق، ص٧٦.

[٣]. المحبر، ص٩.

[٤]. مروج الذهب، ج٢، ص٢٧٤.

[٥]. تاريخ سنی ملوك الأرض (بيروت: دار مكتبة الحياة)، ص١١٧.