بلاد متباعده، محض درك زيارت امير المؤمنين٧ در روز هفدهم و امتثال فرمان حضرت صادق٧ ـ كه در آن روز، به جهت شرافت ولادت، آن جناب را زيارت كنند ـ در آن بقعه مطهّره، حاضر مى‌شوند.[١]

متن اين روايت، در تهذيب الأحكام آمده است كه ضمن آن، امام هادى٧ از روزهايى كه روزه آنها مستحب است، روز هفدهم ربيع الأوّل را ياد كرده‌اند.[٢] ظاهراً همين روايت است كه شيخ در مصباح المتهجّد آورده[٣] و از آن جا در آثار بعدى، مانند جامع الأخبار، با اين عبارت: «روى عنهم: أنّهم قالوا من صام اليوم السابع عشر من شهر ربيع الأول كتب الله له صيام ...» آمده است.[٤]

در اين روايت، امام، خطاب به ابو اسحاق بن عبد الله علوى عريضى، با اشاره به سؤال او درباره ايّامى كه روزه آنها مستحب است، مى‌فرمايد:

و يَوْمُ مَوْلِدِهِ٦ وَ هُوَ السَّابِعَ عَشَرَ مِنْ شَهْرِ رَبِيعٍ الأوَّل.

شوشتري با اشاره به اين سخن شيخ حرّ عاملى كه گفته است: «هفت حديث دربارۀ روزه روز هفدهم كه مولد است، وارد شده»[٥] و اين كه صاحب مستدرك، دو خبر بر آن افزوده،[٦] مى‌گويد:

ما پيش از شيخ مفيد، هيچ نصّى از قدما دربارۀ روز هفدهم نداريم؛ امّا روايات نُه‌گانه نيز در واقع دو روايت است كه دومى آنها، دلالتى بر اين كه تولّد، روز هفدهم باشد، ندارد.[٧]

اگر چنين باشد، در آن صورت، روايت موجود در مسار الشيعة، صراحتى در اخبار به اين كه روز هفدهم، روز ولادت است ندارد؛ بلكه اهميت اين روز مى‌تواند به مسأله ديگرى باشد كه از آن جمله، احتمال تحقّق معراج در اين روز است. علاّمه شوشتري،[٨] بلافاصله، با اشاره به آنچه كه ابن طاووس به نقل از كتاب شفاء الصدور از ابو بكر نقّاش آورده است ـ كه معراج در شب هفدهم ربيع الأوّل رخ داده و بر آن اساس، لزوم تعظيم آن روز را توصيه كرده ـ ، اين احتمال را مطرح كرده است كه اهميت روزه آن روز به اين جهت باشد.[٩]

البته روايت موجود در التهذيب، صراحت در اين امر دارد و تعبير به تعيين روز هفدهم، گويا از متن روايت است.

[١]. العدد القويّة، ص١١٠ ـ ١١١.

[٢]. الأوائل، ص٣٥.

[٣]. ميزان السماء، ص٤٣٧.

[٤]. تهذيب الأحكام، ج٤، ص٣٠٥.

[٥]. مصباح المتهجّد، ص٧٩١.

[٦]. جامع الأخبار، ص٨٢.

[٧]. فهرس الوسائل، ج٧، ص٢١.

[٨]. مستدرك الوسائل، ج٧، ص٥٢١.

[٩]. تواريخ النبي والآل، ص٢٠.