در طبقه اصحاب، انسبنمالک به شخصیکه از او حین نقل روایتیپرسید: آیا تو خود از رسول خدا آن را شنیدی؟ جواب داد: هر آنچه ما نقل مي‌کنيم، از رسول خدا شنيديم، لکن برخیاز برخیديگر نقل نمودند.[١]

جابر بنعبدالله انصارینیز ـ که در مدینه اقامت داشت ـ در پیشنیدن حدیث «مظالم» از یکیاز اصحاب در شام، شتریخریدارینمود و یک‌ماه در سفر بود تا به ناقل حدیث رسید و گفت: ترسيدم قبل از آن‌که اين حديث را از تو بشنوم، يکي از ما فوت کنيم.[٢]

به دنبال اصحابیکه در شهرها متفرق شده و میراث نبوّت را به سرزمین‌هایمختلف برده بودند، تابعان نیز حرکت کردند. اهتمام ايشان تا آنجا بود كه حتي يك حديث، ايشان را شب‌ها و روزها با خود همراه مي‌كرد. سعيد ‌بن‌ مسيب از كبار تابعان و اصحاب امام سجاد٧[٣] گفت:

أن كنتُ لأسير الأيام و الليالي في طلب الحديث الواحد؛[٤]

در جست‌وجوي يك حديث روزها و شب‌ها سفر مي‌كردم.

و بُسر ‌بن‌ عبيدالله حضرمي در سماع يك حديث گفت:

ان كنتُ لأركب ألی المصر من الأمصار في الحديث الواحد لأسمعه؛[٥]

براي شنيدن همين يك حديث، سرزمين‌هاي مختلف را ‌پيمودم.

ابوقلابه بصري از تابعاني است كه به‌ خاطر احاديثي كه از فردي در مدينه به او رسيده بود، سه روز در آنجا اقامت كرد؛ در حالی که کاریجز دیدن آن‌که ناقل حدیث بود، نداشت.[٦]

در این میان افرادی چون یحییبنمعین، چندان به سفر در طلب حدیث اهتمام داشتند که اگر محدثیاکتفا به شهر خویش می‌نمود، برایاو رشد و هدایتینمی‌دانستند[٧] و عبدالله ‌بن ‌فرّوخ (م١٧٦ق) در مسجد جامع «عقبه» بر كرسي تدريس جلوس نكرد، مگر پس از سفر و سماع از كبار محدثان مشرق؛ همچون مالك ‌بن ‌انس و سفيان ثوري و اعمش.[٨]

٣-٢. اطمینان از صحّت و استواری احادیث

یکیاز اهداف سفر محدثان، رفع شکّ و تردیدهاییبود که در الفاظ احادیث خاصّیبرایشان رخ می‌داد؛ از جمله ایشان ابوایّوب انصاریاست. او با دقتیکه در نقل احادیث داشت، وقتیدر الفاظ روایتی دچار تردید شد، به سراغ عقبةبن عامر در مصر رفت و گفت:

[١]. تلخيص مقباس الهداية، ص١٠.

[٢]. الفصل في‌الملل والأهواء والنحل، ج٢، ص٨٢.

[٣]. الكفاية في علم الرواية، ص٥٤٨.

[٤]. «الإسناد نشأته و اهميته»، ص٢٢١.

[٥] در اصطلاح، عبارت از جماعتي است كه در سنّ و ديدار مشايخ مشترك باشند. (تلخیص مقباس الهدایة، ص٢٠٤)

[٦]. صحيح مسلم، ج١، ص١٠.

[٧].المحدث الفاصل بين‌الراوي و الواعي، ص٢٠٨.

[٨] أقران: افرادي كه در سنّ يا اسناد يا ديدار و اخذ از مشايخ قرين يكديگر باشند. ( تلخیص مقباس الهدایة، ص٥٤)