برص ـ كه معادل آن در زبان فرانسه«Lepre» و در زبان انگليسي «Leprosy»[١] است ـ در اصل واژه‌اي يوناني به معناي«سخت شده و پولك‌گونه شدن» است. دليل اين نامگذاري اين بود كه اين واژه در زمان‌هاي قديم و قرون وسطي بر بيماري‌هاي متعددي اطلاق مي‌شد كه مهم‌ترين ويژگي آنها چركين و پوسته پوسته شدن پوست بود، كه از آن جمله‌اند... . در عربي برص، سفيدي را گويند كه روي پوست آشكار شود و فرو رود و اگر از پوست تجاوز نكند، در نزد آنان بهق ناميده مي‌شود.... برص سياه نيز نوعي بيماري پوستي است كه ضمن تغيير رنگ پوست، آن را از حالت طبيعي خارج و سخت و پولك گونه مي‌سازد و از مقدمات جذام شمرده مي‌شود. اما آنچه در نزد پزشكان متأخر اروپا به نام «Lepre» شناخته مي‌شود و عرب زبانان آن را برص مي‌نامند ]اگر قيدي نداشته باشد[، نوعي ازپولك گونه شدن پوست است كه در ابتدا به صورت جوش‌هاي كوچك سفت قرمز رنگ و چركي روشن ظاهر مي‌شود... . امروزه بيش‌تر بيماري‌هايي كه با نام برص شناخته مي‌شوند مسري نيستند، ولي ممكن است از نسلي به نسل ديگر به ارث برسد.

اين محقق مي‌گويد:

در گذشته چنين بود كه فرد مبتلا به برص در حكم مرده به حساب مي‌آمد و موجب قطع رابطه زناشويي مي‌شد. از حضور چنين بيماري در اماكن عمومي جلوگيري به عمل مي‌آمد. مبتلايان به اين بيماري لباس فرم خاصي داشتند تا آسان‌تر شناسايي شوند.

او مي‌گويد:

با آن‌كه اين بيماري از بين رفته، اما نگراني حاصل از اين بيماري هنوز بر جاي مانده است؛ به گونه‌اي كه امروز [اواسط قرن نوزدهم] كلمه «ابرص» حكايت از فردي مي‌كند كه از لحاظ زندگي انساني و طبيعي به پايين‌ترين درجه رسيده باشد.[٢]

برداشت فقها از برص

فقهاي اماميه٥ با برداشتي مطابق و هماهنگ با آنچه اطباي قديم گفته بودند، در باره برص سخن گفته‌اند. شهيد ثاني (شهادت٩٦٦ق) مي‌فرمايد:

[١]. ر. ک. دانشنامه جهان اسلام، ج٣، ص١١١، مدخل «برص».

[٢]. كتاب مقدس، سفر لاويان، باب ١٣، ١-٥.