علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ٨٨ - ديدگاه كليني، مفيد و دربارۀ روز ميلاد پيامبر اكرم
چهارم، كه به جاى دهم، به دوازدهم رمضان اشاره دارد ـ ، خبر سلامى در كتاب التاريخ كه گفته است:
انه ولد ليلة يوم الاثنين، الثانى عشر من رمضان عام الفيل، مع طلوع الفجر.[١]
روز ولادت: جمعه يا دوشنبه
تفاوت ديگر، اين است كه در ميان شيعه، روز جمعه شهرت دارد و در ميان اهل سنّت، روز دوشنبه. در عبارت كلينى، دوازدهم، روز ولادت است؛ امّا مصادف با روز جمعه است، نه دوشنبه.
براى شيعه، اين مهم بوده است كه ولادت پيامبر٦، روز جمعه بوده، نه دوشنبه كه بيشتر اهلسنّت، آن را گفتهاند.[٢]
يك روايت شيعى، روى اين نكته تأكيد كرده است. على بن جعفر مىگويد:
جَاءَ رَجُلٌ إِلَى أَخِى مُوسَى بْنِ جَعْفَرٍ٧ فَقالَ إِنِّى اُرِيدُ الْخـُرُوجَ فَادْعُ لِى قَالَ وَ مَتَى تَخْرُجُ قَالَ يَوْمَ الاْءِثْنَيْنِ فَقَالَ لَهُ وَ لِمَ تَخْرُجُ يَوْمَ الاْءِثْنَيْنِ قَالَ أَطْلُبُ فِيهِ الْبَرَكَةَ لِأَنَّ رَسُولَ الله٦ وُلِدَ يَوْمَ الاْءِثْنَيْنِ قَالَ كَذَبُوا وُلِدَ رَسُولُ الله٦ يَوْمَ الْجـُمُعَةِ وَ مَا مِنْ يَوْمٍ أَعْظَمَ شُؤْما مِنْ يَوْمِ الاْءِثْنَيْنِ يَوْمَ مَاتَ فِيهِ رَسُولُ الله٦ وَ انْقَطَعَ فِيهِ وَحْىُ السَّمَاءِ وَ ظُلِمْنَا فِيهِ حَقَّنَا.[٣]
به هر حال، كراهت سفر در روز دوشنبه، منشأش همين است كه روز دوشنبه، روز وفات است، نه روز تولّد.[٤]
وقت حمل
در اين باره، سه نظر وجود دارد:
اوّل، ايام تشريق، كه كلينى ـ به احتمال به نقل از زبیر بن بکار ـ آن را نقل كرده است. دیاربکری در تاریخ الخمیس از سیره یعمری و حلبی هم در سیره خود این مطلب را آوردهاند.[٥] زبیر بن بکار ـ که تولد را در دوازدهم رمضان میداند ـ با تاریخ این حمل مشکلی ندارد، اما اين سخن كلينى، پس از اعلام روز دوازدهم ربیع الاول به عنوان روز ولادت رسول الله، با اين اعتراض مواجه شده است كه در اين صورت، چه طور تولّد مىتواند در ربيع الأوّل باشد؟ پاسخ ارائه شده با تفصيلاتى كه مرحوم مجلسى داده، به باور اعراب جاهلى، به نسىء و جابهجا كردن ماههاى حرام بر مىگردد كه با پيچيدگىهاى محاسباتى روبهرو شده است.[٦] جوابهای مفصل دیگری هم بر اساس محاسبات نجومی مرحوم ثقة الاسلام شهید در رساله ایضاح الانباء آورده و همه آنها را ناکافی میشمارد.
[١]. همان.
[٢]. البداية والنهاية، ج٢، ص٢٦١.
[٣]. آثار الباقية، ص٤٢٣ ـ ٤٢٤.
[٤]. ر.ك: بحار الأنوار، ج١٥، ص٢٤٩.
[٥]. وسائل، ج١١، ص٣٥٢.
[٦]. مستطرفات، ص٦٤٧.