حکمتها و اندرزها ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٧٣ - قلب سلیم
نمیماند، دلی که احساس نماید اگر فرضاً تأخیری در انتقام هست ولی هرگز اصل انتقام محو و نابود نمیشود.
دنیا محدود است و آخرت نامحدود. دنیا محاط است و آخرت محیط. دنیا متغیر است و آخرت ثابت. دنیا کوچک است و آخرت بزرگ. دنیا محل تزاحم و تصادم و برخورد و اصطکاک است و آخرت وسیع و باز. دنیا تاریک است و آخرت روشن. از این رو آنچه سرمایه حیات و زندگی دنیاست نمیتواند سرمایه حیات و زندگی آخرت هم واقع شود، زیرا چگونه ممکن است که مایه محدود برای نامحدود مفید باشد و ابزار و وسیله کوچک و محاط به کار چیزی که وسیع و بزرگ و محیط است بخورد. ولی سرمایههای آخرت علاوه بر آنکه سرمایه آخرت است سرمایه زندگی دنیا هم هست، زیرا نامحدود شامل محدود نیز میباشد و محیط، محاط را دربردارد. آدمی که از این جهان میمیرد و به جهانی دیگر منتقل میشود، از این امور که از مواد و عناصر این جهان تشکیل یافتهاند جدا میشود و آنها را میگذارد و میرود، ولی قلب سلیم و صفات عالی انسانی مانند خداشناسی و محبت و انصاف و عدالت و راستی و درستی و ملکات فاضله علمی و عملی و اعمال صالحه که سرمایههای زندگی عالم آخرت میباشند موجب سعادت و خوشبختی انسان در همین زندگانی دنیا نیز میباشند.
آیا انسان بدون آنکه قلبش از شک و شرک پاک بشود و به نور معرفت خدا منوّر گردد میتواند تا اعماق قلب و روحش خشنود و راضی باشد؟ آیا میتواند حوادث زندگی را که بالطبع بالا و پایین و پستی و بلندی و نشیب و فراز دارد، همه را با آغوش باز و گرمی و حرارت استقبال نماید؟ یکی از دانشمندان میگوید:
بعضی از افراد با نیروی عقل برای خود اخلاقی ساختهاند و در پناه آن اخلاق عالی عقلانی زندگی میکنند و کم و بیش از مشقتها و سختیهای زندگی