علی علیه السلام فرزند بزرگوار خود حسن بن علی را اکیداً توصیه میکند که در تاریخ گذشتگان فکر کن و آثار آنها را مطالعه نما، و میفرماید: من خودم هرچند در آن زمانها نبودهام و از نزدیک شاهد وقایع آنها و زیر و رو شدن اوضاع آنها نبودهام ولی در تاریخ زندگانی آنها سیر و مطالعه کردهام، رمز کار آنها و نشیب و فرازهای زندگانی آنها را به دست آوردهام، حالا مثل این است که همراه آنها بودهام چون اطلاعات کافی در این زمینه دارم و بلکه مثل این است که از اول دنیا تا امروز زنده بودهام و همراه همه آنها بودهام، تجربههای فراوان آموختهام، درسهای زیادی یاد گرفتهام، اکنون گنجینهای هستم از تجربهها و حکمتها که به صورت پند و اندرز برای تو و دیگران بیان میکنم.

یک تجربه در جلو چشم صدها نفر واقع میشود، ولی آیا همه آنها به یک نحو از آن تجربه استفاده میکنند؟ البته نه. استفاده هرکدام بستگی دارد به دو چیز: یکی میزان عقل و علم و هوش و ذکاوت هرکدام از آنها، و دیگری میزان صفا و خلوص نیت و طهارت و پاکی روح آنها. قرآن کریم میفرماید: کسانی که در راه ما (یعنی در راه رسیدن به حقیقت و خیر و سعادت) مجاهده کنند و از روی صدق گام بردارند، ما روی عنایت و لطف عمیمی که داریم که به هر مستعدی به اندازه استعدادش فیض و رحمت میرسانیم، او را هدایت و راهنمایی میکنیم، به او روشنی و بصیرت میدهیم که بهتر ببیند و بهتر درک کند و بهتر قضاوت کند. در آیه دیگر میفرماید:

آیا آن کس که روحی مرده داشت و ما او را زنده ساختیم و نوری به او دادیم که با آن نور در میان مردم حرکت کند و معاشرت نماید، با آن نور با مردم برخورد کند، با آن نور روابط اجتماعی خود را با دیگران تحت نظر بگیرد، آیا اینچنین آدم روشن با آن کسی