حکمتها و اندرزها ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٠٨ - خصوصیات حق از نظر علی علیه السلام
اَلْإِثْمِ وَ اَلْعُدْوانِ[١] در کارهای خوب، در احسانها و منشأ خیر شدنها و بر اقامۀ تقوا و طهارت، یکدیگر را اعانت کنید و به کمک یکدیگر بشتابید، و اما در شر و فساد و کینه توزیها یکدیگر را اعانت نکنید. امیرالمؤمنین راجع به اتفاق و اتحاد بیانات زیادی دارد. در اینجا با این فکر مبارزه میکند که بعضی از مردم را غرور میگیرد و خودشان را مافوق همفکری و همکاری، مافوق عقل و فکر و عمل دیگران فرض میکنند؛ فکر نمیکنند که عقل فرد هر اندازه صائب باشد و عمل فرد هر اندازه مؤثر باشد، مثل عقل اجتماعی و عمل اجتماعی نیست. در دستورات دین مقدس اسلام به مشورت توصیۀ اکیدی شده خصوصاً در کارهای اجتماعی. اولاً خود قرآن میفرماید: وَ اَلَّذِینَ اِسْتَجابُوا لِرَبِّهِمْ وَ أَقامُوا اَلصَّلاةَ وَ أَمْرُهُمْ شُوری بَیْنَهُمْ وَ مِمّا رَزَقْناهُمْ یُنْفِقُونَ [٢]. آنها که دعوت الهی را پذیرفته و نماز را بپا داشتهاند و کارهای خود را با مشورت حل و فصل میکنند و از روزیها که به آنها دادهایم انفاق میکنند. یکی از مختصات اهل ایمان را این مطلب قرار میدهد که کارهاشان را با شور و همفکری صورت میدهند؛ آن را همردیف نماز و انفاق قرار داده. دربارۀ رسول اکرم میفرماید:
فَاعْفُ عَنْهُمْ وَ اِسْتَغْفِرْ لَهُمْ وَ شاوِرْهُمْ فِی اَلْأَمْرِ [٣].
نسبت به مردم عفو و گذشت داشته باش، برای آنها دعا و استغفار کن و در کارها با آنها مشورت کن.
رسول خدا با آنکه پیغمبر بود و با آنکه مردم توقع نداشتند که او رأی
[١]. مائده / ٢.[٢]. شوری / ٣٨.[٣]. آل عمران / ١٥٩.