پیغمبر را بیاورند که خبر رسید قریش شکست مفتضحی خوردند و هفتاد نفر از سران قریش کشته شدند و حدود هفتاد نفر اسیر گرفته شدند و اینها خائبآ خاسرآ برگشتند. می‌گویند ابولهب از غصه تقریبا دق کرد. نوشته‌اند بیماری عَدَسه[١] ـ که ظاهرا بیماری جلدی نظیر آبله بوده ـ گرفت و بدنش عفونت پیدا کرد و در همان حال مرد، و چون بیماری‌اش را مسری می‌دانستند کسی به طرفش نمی‌رفت و او را در گوشه دوری انداخته بودند و به وضع بد و فلاکت‌باری به دَرَک واصل شد و کسی جرأت نمی‌کرد به طرف جنازه‌اش برود که آن را دفن کند. رفتند از سیاهها اجیر گرفتند[٢] ، آنها رفتند آن بدن متعفن را برداشتند و زیر خاک کردند.

ولی این سوره در خود مکه نازل شد و ابولهب و زنش فوق‌العاده به واسطه نزول این سوره ناراحت شدند و از آن به بعد تقریبا ماستها را کیسه کردند و سایر افراد قریش هم ترسیدند؛ دیدند وقتی که این جور جمله‌های آهنگ دار پر معنا بیاید، دیگر آبرو برای اینها باقی نمی‌ماند.

فرمود: سَیصْلی نارآ ذاتَ لَهَبٍ. (این، دنیای اوست که بدبخت و بیچاره خواهد شد) و در آینده و قیامت به آتشی وارد خواهد شد ملتهب، آتشی ذاتَ لَهَب، صاحب التهاب. خودش ابولهب است، پدر التهاب و اشتعال است، به آتشی وارد خواهد شد که آن آتش هم مشتعل و ملتهب است.

نعیمها و نقمتهای قیامت تجسم اعمال انسان است

مکرر گفته‌ایم که نعیمهای بهشتی و نقمتها و عذابهای جهنمی تجسم‌یافته‌های اعمال انسان در این دنیا هستند. یک آدمی که این طور

[١] . ]عدسه: آبله وبایی (لغت‌نامه دهخدا).[

[٢] . پولی به بعضی از سیاهها ـ كه آنها نسبت به مردم مكه وحشی بودند و واقعا هم وحشی بودند ـ دادند و آنها رااجاره كردند.