آشنایی با قرآن ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٢٢
سورههای مکیه است؛ چون سورههای مکیه سورههای ابتدای بعثت است و سورههای تذکر و تنبه و تکان دهنده است، ولی سورههای مدنیه اغلب سورههایی است که در آنها مقررات بیان شده و لهذا آیههای طولانیتر و مفصلتر در این سورهها آمده.
این سوره با چند سوگند شروع میشود، سوگندهای عجیبی که همین سوگندها سبب شده که با اینکه در قرآنها معمولا مینویسند این سوره مکیه است[١] ، ولی در عین حال بعضی ـ مثل تفسیر المیزان ـ بگویند به قرینه مطلبی که در این سوگندها بیان شده، این سوره مدنیه است. قسمها قسمهای عجیبی است. میفرماید: وَ الْعادِیاتِ ضَبْحآ سوگند به اسبهای دونده در حالی که نفس نفس میزنند (اسبهای مجاهدان را میگوید)، سوگند به اسبهای سربازان.
فَالْمورِیاتِ قَدْحآ آن اسبها که در روی صخرهها و سنگها حرکت میکنند[٢] . اسب، بالخصوص وقتی که نعل به پایش باشد و روی سنگها به شدت به اصطلاح سَرتاز حرکت کند ]به خاطر[ اصطکاکی که نعل اسب با سنگها پیدا میکند جرقه میزند. میفرماید: فَالْمورِیاتِ قَدْحآ همان اسبها که روی این سنگها حرکت میکنند و از زیر سم آنها برقْ جرقه میزند و آتش میافروزد.
فَالْمُغیراتِ صُبْحآ آن اسبهایی که در سپیده دم بر دشمن شبیخون میزنند. (البته اینجا ضمنا اسب سواران را میگوید، وقتی به اسبِ سرباز قسم میخورد این، احترام خود سرباز هم هست.) آنچنان پیشدستی
[١] . من خودم فكر میكنم مكیه است، نه به طور جزم.
[٢] . آقایانی كه مثل ما دهاتی باشند اگر اسب را دیده باشند ]میدانند كه[ خودش یك ]عالمی دارد. [یكی ازچیزهایی كه من همیشه برای آن ناراحتم این است كه ماشین دارد نسل اسب را برمیاندازد.