اول ترجمه تحت‌اللفظی این سوره را عرض کنیم و بعد به تفسیر بپردازیم. می‌فرماید: «همانا (تحقیقا) ما فرود آوردیم آن را (یعنی قرآن را) در شب قدر. و چه می‌دانی تو که شب قدر چیست!». معلوم است که این جمله «و چه می‌دانی تو که شب قدر چیست!» در مقام تعظیم و تفخیم فوق‌العاده‌ای است. یعنی بشر چه چیز می‌داند از شب قدر؟! یعنی موضوعِ خیلی عظیم و بزرگی است. بعد می‌فرماید: لَیلَةُ الْقَدْرِ خَیرٌ مِنْ اَلْفِ شَهْرٍ. «شب قدر بهتر و برتر است از هزار ماه». در آیه بعد توضیح بیشتری برای این «بهتری» می‌دهد، می‌فرماید: «فرشتگان و روح به اجازه پروردگارشان، در این شب فرود می‌آیند از هر امری[١] ». سَلامٌ هِی حَتّی مَطْلَعِ الْفَجْرِ. «تمام این شب سلام است، درود است، سلامت است تا طلوع فجر».

آنچه از مجموع آیات قرآن درباره شب قدر استفاده می‌شود

اولین مطلبی که در اینجا هست این است که در این سوره همین قدر می‌فرماید: «ما قرآن را در شب قدر نازل کردیم» ولی هیچ تعیین نمی‌فرماید که این شب قدر چه شبی از شبهای سال است. ولی آیه دیگری در سوره بقره هست که تا اندازه‌ای شب قدر را مشخص می‌کند و آن آیه این است : شَهْرُ رَمَضانَ الَّذی اُنْزِلَ فیهِ الْقُرْآنُ هُدی لِلنّاسِ وَ بَیناتٍ مِنَ الْهُدی وَ الْفُرْقانِ[٢] . می‌فرماید: ماه رمضان، که قرآن در آن نازل شد. پس اجمالا معلوم می‌شود که شب قدر در ماه رمضان است. آیه سوره بقره ماهی را که قرآن در آن نازل شده معین کرده و آیه سوره قدر نام و عنوان

[١] . این «از هر امری» را بعدا در تفسیر توضیح می‌دهم.

[٢] . بقره / ١٨٥.