آشنایی با قرآن ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٧٠
کنارهگیری کنند، حتی کفار بنیهاشم یعنی کسانی از بنیهاشم که مسلمان نبودند نیز روی حساب هاشمیت این طرف آمدند ولی ابولهب تنها هاشمیای بود که با اینکه تعصب قبیلهای اقتضا میکرد این طرف باشد، رسما آن طرف بود. و این بیشتر به واسطه همین زنش بود که تحت تأثیر این زن قرار گرفته بود.
قرآن این زن را «حمّالة الحطب» میگوید. داستان معروفی است: عقیل برادر امیرالمؤمنین مرد نسّابهای است. یک وقت معاویه خواست یک متلکی به عقیل گفته باشد، گفت: عقیل! ابولهب کجاست؟ میخواست بگوید ابولهب عموی شماست، شما از بنیهاشم هستید. عقیل گفت: آن وقتی که میروی داخل جهنم میشوی، دست راست، درب اول، کوچه سوم... ابولهب را با عمهات امّ جمیل «حمّالة الحطب» میبینی، آنجا با همدیگر هستند.
معانی مختلف حمّالة الحطب
کلمه «حمّالة الحطب» از آن کلماتی است که مثل بسیاری از کلمات قرآن در آنِ واحد مفاهیم متعدده را میفهماند. این زن اولا زنی بود ـ و شاید تنها زن در میان زنان اهل مکه بود ـ که رسما مثل مردها با پیغمبر مبارزه میکرد، یعنی مبارزه علنی میکرد. میرفت به پشت خودش هیزم و خار میکشید و مثل بارکشها و الاغهای بارکش ریسمان را به پشت گردنش میانداخت، بعد میآورد و در کوچهای که پیغمبر اکرم از آنجا عبور میکردند سر راه ایشان خار میریخت. از این جهت حمّالة الحطب بود، که واقعا هم هیزم کشی میکرد.
کار دیگری که این زن میکرد که به آن جهت هم حمالة الحطب بود این بود که میرفت اطرافْ دائما سخنچینی میکرد، دو به هم زن بود.