آشنایی با قرآن ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٣٩
بار این جمله تکرار شده: وَ لَقَدْ یسَّرْنَا الْقُرْآنَ لِلذِّکرِ فَهَلْ مِنْ مُدَّکرٍ[١] ما قرآن را سهل و ساده و آسان کردهایم و در اختیار همه قرار دادهایم برای یادآوری و تذکر، آیا متذکری هست؟ آیا کسی هست که از غفلت خارج شود؟ یا در سوره وَ الْمُرْسَلاتِ جمله «وَیلٌ یوْمَئِذٍ لِلْمُکذِّبینَ» (یعنی وای در روز قیامت بر تکذیب کنندگان) چندین بار تکرار شده، و از همه بیشتر در سوره الرحمن جمله «فَبِأی الاءِ رَبِّکما تُکذِّبانِ» تکرار شده. این تکرار برای تأکید بیشتر روی مطلب است.
بعضی گفتهاند اینجا هم که هریک از اینها دو بار تکرار شده، برای تأکید بیشتر مطلب است. در واقع دوبار گفته «من معبود شما را عبادت نمیکنم» و دو بار هم گفته است «و شما هم هرگز خدای مرا پرستش نخواهید کرد».
ولی بعض دیگر میگویند تکرار محض نیست، در جمله اول و جمله دوم یک فرق و تفاوتی هست که لفظش هم تا اندازهای فرق میکند. این طور که من عرض کردم، جمله اول از زبان پیغمبر بیش از این نمیگوید که من عبادت نمیکنم معبودهای شما را، و جمله دوم خطاب به آنها میگوید شما هم عبادت کننده نیستید معبود من را. در اینجا مطابق ظاهر آیه مقصود این است که: بر خلاف ادعای خودتان که مدعی هستید که ما هم حاضریم معبود تو را عبادت کنیم، شما چنین کاری نخواهید کرد؛ یعنی فرضا به قول خودتان عمل کنید، آن عبادت عبادت معبود من نیست. ]در جمله[[٢] سوم (وَ لا اَنـَا عابِدٌ ما عَبَدْتُمْ) میخواهد بگوید جمله «من عبادت نمیکنم» یعنی بدانید که هرگز عبادت کننده معبود شما نیستم؛ من کجا و عبادت بتها کجا! من از توحید بیایم به سوی عبادت
[١] . قمر / ١٧، ٢٢، ٣٢ و ٤٠.
[٢] . ]چند ثانیه افتادگی در نوار.[