و غیر اهل کتاب. تاریخ اسلام نشان می‌دهد که چگونه مردمی از همین بت‌پرستهای متصلب و متعصب که واقعا این عقاید در آنها رسوخ داشت، وقتی که در مقابل رسول اکرم قرار گرفتند و با این دلیل روشن ـ که اینجا قرآن خود پیغمبر را دلیل روشن بیان می‌کند ـ مواجه شدند، خودشان را از این عقاید جدا کردند. چنین افرادی در میان اهل کتاب هم زیاد بودند، افرادی از علمای اهل کتاب که البته بیشتر از علمای مسیحی بودند و بسیار بسیار به ندرت از علمای یهود.

لَمْ یکنِ الَّذینَ کفَروا مِنْ اَهْلِ الْکتابِ وَ الْمُشْرِکینَ مُنْفَکینَ حَتّی تَأْتِیهُمُ الْبَینَةُ. اینچنین بود که کافرانی از اهل کتاب و مشرکین از عقاید خودشان (از آنچه که بر آن بودند، از آن وضعی که در اعتقاد و عمل و رفتار داشتند) جدا شدنی نبودند مگر آنکه دلیل روشن بیاید؛ یعنی دلیل روشن که بیاید، دیگر خودشان را از آن وضعی که داشتند بکلی جدا می‌کردند و جدا کردند.

آن دلیل روشن چه بود؟ رَسولٌ مِنَ اللهِ فرستاده‌ای از جانب خدا. (اینجا بینه خود پیغمبر اکرم است.) یتْلوا صُحُفآ مُطَهَّرَةً که برگها و ورقهای[١] پاکیزه‌ای را تلاوت می‌کند[٢] ؛ یعنی پیغمبر، که قرآن را بر مردم تلاوت می‌کرد. فیها کتُبٌ قَیمَةٌ در این ورقها نوشته‌هایی هست قیم.

[١] . اصطلاح «ورق» یا «ورقه» كه امروز در فارسی «برگ» می‌گویند اصطلاح حادث و جدیدی است، در سابق«صحیفه» می‌گفتند. الان ما به یك طرفِ ورق می‌گوییم «صفحه». «صحیفه» به معنای ورق است.

[٢] . اینجا هم «یتْلوا» است، نه «تَلا». همان طـور كـه «تَأتِیهُم» فعل مضارع است «یتْلوا» هم فعل مضارع است وهیچ وجه و دلیلی ندارد كه «تَأْتِیهُم» را به معنی ماضی بگیریم.