روشن است كه ايمان به اين حقيقت، به معناى نفى ديگر علل درعالم آفرينش نيست، بلكه مقصود آن است كه او تنها مدبّر اصيل و مستقل است و كارگردانى ديگر موجودات، به اذن و مشيت وى صورت مى پذيرد.

قرآن مجيد درسوره « نازعات» به اينگونه مدبرهاى تبعى اشاره مى كند ومى فرمايد:

( فَالْمدَ بِّراتِ اَمْرَاً) .[١]

آنان كه امور نظام جهان را اداره مى كنند .

درعين حال ، در سوره مباركه « انعام» به توحيد در ربوبيت وانحصار تدبير و مديريت استقلالى براى خدا تصريح مى فرمايد:

( قُلْ اَغَيرَ اللّهِ اَبغِى رَبِّاً وَ هُوَ رَبُّ كلِّ شَيئئ) .[٢]

بگو : آيا جز خدا، پروردگارى بجويم،؟ درحالى كه او مدبّر برهمه چيزاست.

٥ ـ توحيد در ولايت

اين قسم از توحيد بدين معنا است كه حق حكومت و فرمانروايى

[١] سوره نازعات، آيه ٥ .
[٢] سوره انعام، آيه ١٦٤ .