تفسيراحسن‌الحديث - قرشی، سید علی اکبر - الصفحة ٣٩٥ - شرحها

شاد شدند، عذابی را که مسخره می‌کردند آنها را گرفت.
٨٤- چون عذاب ما را دیدند گفتند: به خدا به تنهایی ایمان آوردیم و به آنچه شریک می‌آوردیم کافر شدیم.
٨٥- ایمانشان به وقت دیدن عذاب نفع رساننده نبود، سنت خدا همین است که در بندگانش گذشته است، آنجا کافران به خسران افتادند.

کلمه‌ها

انعام: چهار پایان. منظور چهارپایان اهلی است، مفرد آن نعم (بر وزن فرش) است.
فلک: کشتی. در مفرد و جمع به کار می‌رود و با قرینه معلوم می‌شود.
حاق: حیق: احاطه و فرا گرفتن، معنی ثبوت و لزوم نیز در آن ملحوظ است «حاق بهم الامر: لزمهم و وجب علیهم».
بأسنا: بأس: سختی و شدت با عذاب و بلا و جنگ قابل تطبیق است.
سنت: طریقه. رویه.

شرحها

آنچه در رابطه با توحید در آیات ٦١- ٦٩ مطرح شد، عبارت بود از:
خلقت شب و روز، آماده شدن آسمان و زمین، خلقت نعمتها و انسان، و سپس انکار مشرکان یاد گردید. در ادامه مطلب در این آیات، آفرینش چهار پایان مطرح است که پشتوانه زندگی انسان هستند، و انسان از آنها در سواری و تهیه خوراک استفاده می‌کند، این بیان روشن می‌کند که آفرینش آنها یک واقعیت هدفدار و روی حکمت و مصلحت است و از دلائل نفوذ اراده حق تعالی در تدبیر انسان