روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٩٣

شرح نسخه‌هاى جلد اوّل

براى مقابله و تصحيح مجلّد اوّل تفسير روض الجنان و روح الجنان ده نسخه به شرح زير در اختيار بوده است:

١.نسخۀ شمارۀ ٢٠٤٤ كتابخانۀ مركزى دانشگاه تهران با رمز در:اين دست‌نويس كه از ابتداى كتاب تا تفسير آيۀ ٢٥٠ سورۀ بقره يعنى جلدهاى ١ تا ٣ و بخشى از جلد ٤ را شامل مى‌شود،با وجود آن‌كه تاريخ كتابت ندارد،امّا نظر به اين كه خطوربط و ضبطهاى آن بسيار كهن و شبيه است به نسخه‌هاى آق (مورخ ٥٥٦)و آك(مورّخ ٥٥٧)و مث(مورّخ ٥٧٩)توانست اطمينان و توجّه ما را به عنوان نسخۀ اساس به خود جلب كند.دريغ كه اين نسخه در بسيارى از صفحات با خطّى ناپخته-امّا نه‌چندان جديد-نونويسى و در بعضى صفحات به- طرزى فاحش وصّالى و دوباره‌نويسى شده است و گرنه بر ما مسلّم است كه نبايد از دهه‌هاى دوم و سوم نيمۀ دوم سدۀ ششم جديدتر باشد.به هر حال به علّت فقدان نسخه‌اى تاريخ‌دار و موثّق از اين بخش از تفسير،ناگزير شديم با وجود نقصى كه داشت همين نسخه را اساس قرار دهيم.البتّه بخشهاى نونويس روش ديگرى مى‌طلبيد،به اين معنى كه ضبطهاى مشكوك را با دقّت بيشترى با نسخه- بدلها مقايسه كرديم و بسته به مورد به حاشيه برديم و ضبط نسخه‌بدلهاى نسبة موثّق را در متن قرار داديم.

بخشهاى كهن اين نسخه با خطّ نسخ كهن به شيوۀ نسخه‌هاى سدۀ ششم تحرير يافته است و در آن ويژگيهايى در خور ذكر مانند نوشتن كاف پارسى به صورت ك(با سه نقطه)،نوشتن«كه»به صورتهاى كى و كى،اعرابهاى قابل توجّه و متفاوت با امروز در واژه‌هاى فارسى مانند هزار،مرد(مقابل زن)شمشير و برخى ساختها و صورتهاى محلّى و گويشى ديده مى‌شود.

٢.نسخۀ شمارۀ ١٦٣٧٨ كتابخانۀ مجلس شوراى اسلامى با رمز مج،به