روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٦٨ - چاپهاى پيشين روض الجنان و سخنى در شيوۀ تصحيح چاپ حاضر

عكس هر نسخه را در جاى خود بياوريم تا هر جلد بنفسه و ازاين‌جهت كامل و بى‌نياز از ديگر مجلّدات باشد،كما اين كه فهارس چندگانۀ هر جلد به همين دليل جداگانه و در پايان آورده شده است تا دارندگان هر جلد لزوما خود را از داشتن ديگر مجلدات ناگزير نبينند.

به علّت كثرت موارد اسقاط از اين و آن نسخه،كه غالبا ناشى از سهو و - سهل‌انگاريهاى مأنوس كاتبان متأخّر است،موارد كمبود نسخه‌ها را به ندرت و تنها در مواقع ضرورى با كلمۀ«ندارد»مشخّص كرده‌ايم.

ضبط همۀ موارد اختلاف نسخه‌بدلهاى قديم و جديد و ياد كرد تفاوتهاى اندك و بسيار چاپهاى قبلى،جز افزودن بر حجم و قيمت كتاب و ملال خاطر خوانندگان سودى در بر نمى‌داشت بنابراين به آوردن اهمّ موارد اختلاف كه به نوعى آن را متضمّن فايده‌اى زبانى،معنايى و يا تصحيحى يافتيم،بسنده كرديم.

هنگام مقابله براى اطمينان خاطر علاوه بر چاپهاى قبلى برخى تفسيرهاى معتبر و كهن از قبيل طبرى،تبيان،مجمع البيان،ميبدى،كشّاف،قرطبى،گازر و...نيز پيش روى ما بود،كه جز در مواردى كه به مدد يكى از آنها مشكلى از متن را مى‌گشوديم،از آنها نامى در حواشى به ميان نيامده است.ذكر همۀ موارد اختلاف از چاپهاى قبلى را هم خسته‌كننده و مكرّر و كم‌سودتر از همۀ نسخه بدلها يافتيم،روى اين اصل به اهمّ موارد از چاپ مرحوم شعرانى بسنده كرديم.

پيدا كردن مآخذ اشعار عربى و فارسى و مقايسۀ آنها با ضبط ديوانهاى اصلى شاعران را وظيفه‌اى خارج از كار تصحيح يافتيم كه جاى آن مى‌تواند تعليقاتى باشد كه اگر عمر و دل‌ودماغى باقى بود به آينده موكول مى‌شود.از دواوين شاعران اگر به ندرت نامى در پاورقيها آمده،جنبۀ كمك به تصحيح و درست خوانى داشته است.

حواشى فقهى و كلامى و پاره‌اى توضيحات لغوى مرحوم شعرانى هم از اين چاپ ساقط است.جاى آن مباحث هم تعليقات كتاب خواهد بود.گذشته از آن موارد،گاهى به اختلافهاى كوچكى با فقاهت امروزى شيعه برخورديم كه در حواشى به طرح آن نپرداختيم و گذاشتيم براى تعليقات يا تحقيقات مستقلّى كه بايد از اين ديدگاهها دربارۀ كتاب صورت گيرد.