روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٣٩ - شرح احوال مؤلف كتاب

لكن اكثر فقرات آن كتاب در كتب و اخبارى كه از طرق خود ما روايت شده مذكور است لهذا علماء ما برآن اعتماد نموده و متصدّى شرح و تفسير آن شده‌اند...و شيخ ابو الفتوح رازى در فضل مشهور است و كتب او معروف و مألوف است انتهى»،به اختصار.

راقم سطور گويد:كتاب شهاب الاخبار كه ابو الفتوح رازى شرحى برآن نگاشته و مرحوم مجلسى در عبارت مذكور در فوق بدان اشاره نموده كتابى است بسيار معروف در حكم و امثال و آداب مأخوذ از احاديث نبويّه تأليف قاضى ابو عبد اللّه محمد بن سلامة بن جعفر بن علي بن حكمون مصرى قضاعى شافعى از قضاة مصر در عهد فاطميّين و متوفى در سنۀ چهارصد و پنجاه و چهار،و علماى فريقين از عامه و خاصه برآن شروح عديده نگاشته‌اند و حاجى خليفه در كشف الظنون در عنوان شهاب الاخبار و مرحوم حاجى ميرزا حسين نورى در مستدرك الوسائل ج ٣ ص ٣٦٧-٣٦٨ اسامى عدۀ كثيرى از شروح آن را به دست داده‌اند و اين مؤلف اخير وصف مفصلى از خود كتاب نيز نموده است،و اين قضاعى را تأليف مهم ديگرى نيز بوده راجع به خطط مصر موسوم به المختار فى ذكر الخطط و الآثار كه يكى از مآخذ عمدۀ مقريزى است در كتاب خطط مشهور خود و تقريبا صفحۀ از آن كتاب از ذكر آن خالى نيست،و شرح حال قضاعى مزبور در ابن خلكان ج ٢ ص ٦٣، و انساب سمعانى در نسبت«قضاعى»ورق ٤٥٦ و طبقات الشافعيۀ سبكى ج ٣ ص ٦٢-٦٣،و روضات الجنات ص ٤٦٥ و ٧١٨ مذكور است [٤٧].

برويم بر سر مطلب،در كتاب روضات الجنات مرحوم آقا محمد باقر خوانسارى نيز فصل جامع بسيار مفيدى راجع به شرح احوال ابو الفتوح رازى مسطور است [٤٨]كه چون اغلب مندرجات آن فصل مأخوذ از كتبى است كه ما


[٤٧] .رجوع شود نيز به ديباجۀ خطط مقريزى ج ١ ص ٦ و كشف الظنون در عناوين«شهاب الانوار» و«خطط مصر»و«المختار فى ذكر الخطط و الآثار».

[٤٨] .روضات الجنات ص ١٨٣-١٨٤.