نموده و گفته كه خواجه امام ابو الفتوح رازى مصنف بيست مجلّد است از تفسير قرآن و در موضعى ديگر گفته كه خواجه امام ابو الفتوح رازى بيست مجلد تفسير قرآن تفسير اوست كه ائمه و علماى همۀ طوائف طالب و راغب‌اند آن را و ظاهرا اكثر آن مجلدات از تفسير عربى او خواهد بود زيراكه نسخۀ تفسير فارسى او چهار مجلّد است كه هركدام به قدر سى‌هزار بيت باشد و شايد كه هشت مجلد نيز سازند پس باقى آن مجلدات از تفسير عربى او خواهد بود.

وفّقنا اللّه لتحصيله و الاستفادة منه بمنّه و جوده-از بعضى ثقات مسموع شده كه قبر شريفش در اصفهان واقع است و اللّه تعالى اعلم.»انتهى كلام صاحب مجالس المؤمنين [٤١].

و مخفى نماناد كه صاحب مجالس المؤمنين را در ترجمۀ حال مزبور دو فقره مختصر اشتباهى دست داده است:يكى آن‌كه مستبعد شمرده كه تفسير فارسى صاحب ترجمه بيست مجلّد باشد و توهّم كرده كه اكثر مجلّدات آن بيست جلد شايد از تفسير عربى او بوده است،و حال‌آنكه شيخ منتجب الدين رازى كه از تلامذۀ بلا واسطۀ مؤلف و عين عبارت او سابقا نقل شد در كتاب فهرست واضحا تصريح كرده كه«تفسير او موسوم به روض الجنان[و روح الجنان]فى تفسير القرآن بيست مجلّد است و او آن تفسير را نزد مؤلف آن خوانده است.»و اگرچه او ذكر نكرده كه اين تفسير

[٤٠] صاحب مجالس در مواضع عديده از آن نقل كرده واضح مى‌شود به فارسى بسيار شيرين سليس دلكشى بوده است و علاوه بر موضوع اصلى آن‌كه رد بر كتابى بوده موسوم به فضايح الروافض تأليف يكى از علماء عامه حاوى اطلاعات بسيار نفيس مهمى راجع به تاريخ و جغرافياى رى و نواحى آن بوده است و اين كتاب تا عهد صاحب رياض العلماء ميرزا عبد اللّه اصفهانى معروف به افندى يعنى تا اوائل قرن دوازدهم هجرى موجود بوده است[روضات ص ٣٥١]و هيچ بعيد نيست كه هنوز نيز در يكى از كتابخانه‌هاى ايران يا عتبات عاليات موجود باشد.[اين كتاب موجود است و به همّت مير جلال الدين محدّث ارموى با عنوان النقض در تهران(١٣٥٨)به سرمايۀ انجمن آثار ملّى به طبع رسيده است با حواشى و توضيحات و تعليقات مفصل و روشنگر در سه جلد.م.]

[٤١] .مجالس المؤمنين اواسط مجلس پنجم«نقل از نسخۀ خطى ملكى راقم سطور»به نسخۀ چاپ طهران فعلا دسترسى ندارم.