اسناد لانه جاسوسی آمریکا - دانشجویان مسلمان پیرو خط امام - الصفحة ١٢٥ - پیشرفت مذاکرات ترکیه و عرضه کنندگان نفتی
سند شماره (١٥)
تاریخ: ٢٢ تیرماه ١٣٥٧١٣ ژوئیه ١٩٧٨طبقه بندی: محرمانه
از: سفارت آمریکا در آنکارابه: وزارت امور خارجه در واشنگتن دی. سی.
موضوع: پیشرفت مذاکرات ترکیه و عرضه کنندگان نفتی
خلاصه: ترکیه در تلاش است تا با انعقاد قراردادهای پرداخت دوجانبه، تداوم واردات نفتی خود را
تضمین نماید. ایران توافق کرده است که در رابطه با نفت خام و نفت سوختی ایرانی به ترکیه اعتبار دهد، و
صادرات ترکیه را نیز بپذیرد. ترکیه با یک هیئت نمایندگی عراقی در حال مذاکره است و امیدوار است
بتواند حدود نیمی از قروض نفتی خود به عراق را از طریق صادرات خود بپردازد. (پایان خلاصه)
١ پس از امضای یک قرارداد پنجساله دو جانبه تجاری و اعتباری با لیبی در ماه می و قرارداد سه
ساله تجارت تهاتری با شوروی در ماه ژوئن، ترکیه جهت تضمین ادامه واردات نفتی خود به دو کشور نفتی
دیگر روی آورده است. ایران در تاریخ ١٣ تیرماه توافق کرد که در سال آتی صدور ٥/١ میلیون تن نفت
خام و نفت سوختی خود به ترکیه را از نظر منابع مالی تضمین نماید و مقادیر نامشخصی از صادرات ترکیه
را نیز بپذیرد. در تاریخ ١٩ تیر ماه ترکیه مذاکرات خود را با یک هیئت عراقی به این امید که بتواند حدود
نیمی از بدهیهای نفتی ترکیه را در دو سال آتی از طریق صدور کالاهای ترکیه و تأمین منابع مالی باقیمانده
بپردازد، آغاز نمود. ترکیه می خواهد عراق را که مهمترین تأمین کننده نفتی آن کشور است متقاعد سازد که
صادرات نفتی به ترکیه را که آغاز سال ١٩٧٨ متوقف شده بود، از سر بگیرد.
٢ یک هیئت ترکیه ای به سرپرستی ستین وزیر کشور ترکیه در تاریخ ١٣ تیرماه در تهران سه قرار
اقتصادی را امضاء نمود. طبق این قراردادها ایران علاوه بر فروش نفت به ترکیه، اعتبار لازم را جهت
صادرات ترکیه به ایران، و همکاری نزدیکتر دوجانبه اقتصادی دو کشور نیز افزایش خواهد یافت.
٣ طبق قرارداد عرضه نفت منعقد بین پالایشگاه دولتی ترکیه (ایرپاس) و شرکت ملی نفت ایران، ایران
تصمیم گرفته است در ١٢ ماه آینده یک میلیون تن نفت خام و ٠٠٠/٥٠٠ تن سوخت نفتی به ایرپاس یعنی
بزرگترین پالایشگاه نفتی ترکیه بفروشد. در این قرارداد کیفیت نفت ایران و مقررات حمل و نقل نیز
مشخص شده است. نفت به قیمت تعیین شده توسط اوپک خریداری خواهد شد.
٤ بر اساس یک قرارداد اعتباری، وزارت دارایی ایران و مدیر کل همکاریهای فنی صنعتی به بانک
مرکزی ترکیه اعتباری معادل تمام هزینه خرید نفتی ترکیه از ایران خواهد داد. طبق این قرارداد بانک
مرکزی ترکیه موظف خواهد بود، چهارده ماه پس از دریافت هر محموله نفتی هزینه کامل و بهره مورد نظر
هر محموله را بپردازد. نرخ بهره سالانه ٦ درصد خواهد بود.
٥ چهارچوب قرار داد بین دولت ترکیه و ایران خواستار صدور کالاهای ترکیه به ایران و همکاری
اقتصادی دوجانبه شده است. ترکیه امیدوار است که با صدور سالانه سیمان، شیشه، گندم، جو و مرکبات،
گوشت و گوسفند زنده به ایران حدود ١٠٠ میلیون دلار عاید خود سازد. رابطهای سفارت در تأیید این
مطلب گفته اند که قیمت صادرات در رابطه با قیمت مورد توافق، کیفیت، و کمیت (مرجع الف) پرداخت
خواهد شد. دو دولت مزبور در زمینه جهانگردی، مخابرات، ترابری، و پرورش دام، همکاری خواهند کرد.
٦ در بخش دیگر، یک هیئت عراقی به سرپرستی معاون وزیر بازرگانی با دولت ترکیه در تاریخ
٢٣١٩ تیرماه در آنکارا پیرامون صادرات ترکیه به عراق در دو سال آتی به گفتگو نشسته است، که این