در اين سوره واجب كرده‌ايم. عكرمه گويد: يعنى در اين سوره حدود را معين كرده‌ايم چنان كه مى‌گويد: «فنصف ما فرضتم». ابو عمرو مى‌گويد: بنا بر تشديد معنى آن اين است كه اين سوره را تفصيل داده و واجبات مختلف را در آن بيان كرده‌ايم.

(وَ أَنْزَلْنا فِيها آياتٍ بَيِّناتٍ‌): در اين سوره دليلهاى روشنى بر يگانگى و كمال قدرت خود اقامه كرده‌ايم. برخى گويند: يعنى در اين سوره حدود و احكام دينى را نازل كرده‌ايم.

(لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ‌): تا شما متذكر شويد و چيزهايى كه در آن است فرا گيريد.

اكنون به بيان آن آيات مى‌پردازد و نخست در باره زنا سخن مى‌گويد.

(الزَّانِيَةُ وَ الزَّانِي فَاجْلِدُوا كُلَّ واحِدٍ مِنْهُما مِائَةَ جَلْدَةٍ): زن و مرد زناكار را در صورتى كه آزاد و مجرد باشند، بهر كدام صد تازيانه بزنيد. اما اگر هر دو يا يكى از آنها داراى همسر باشند، بايد آنكه داراى همسر است، سنگسار شود و در اينباره خلافى نيست. در مورد غلام و كنيز نيز در صورتى كه داراى همسر نباشند، صد تازيانه نصف مى‌شود. زيرا خداوند مى‌فرمايد:(فَإِنْ أَتَيْنَ بِفاحِشَةٍ فَعَلَيْهِنَّ نِصْفُ ما عَلَى- الْمُحْصَناتِ مِنَ الْعَذابِ) (اگر مرتكب فحشايى شوند، بر آنهاست نصف كيفر زنان محصنه: نساء ٢٥)[١].

علت اينكه زن زناكار را مقدم ميدارد، اين است كه زنا بر زنان قبيح‌تر و بخاطر حامله شدنشان، زيان آورتر و شهوت در آنها قوى‌تر است.

زدن تازيانه وظيفه امام و منصوب از طرف امام است. زيرا خلافى نيست كه غير امام حق تازيانه زدن ندارد.

(وَ لا تَأْخُذْكُمْ بِهِما رَأْفَةٌ فِي دِينِ اللَّهِ إِنْ كُنْتُمْ تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ):

اگر خدا را تصديق داريد و قيامت را منكر نيستيد، در اطاعت خدا به آنها رحم نكنيد

[١]- البته اين آيه در مورد زناى محصنه است. لكن عموم اهل تفسير بر اينند كه احصان و عدم احصان در مورد كنيزان يكسان است. برخى هم مقصود از احصان را احصان اسلام دانسته‌اند.