ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ١٢ - مقصود

اينرو ميفرمايد:

(وَ إِنَّ اللَّهَ لَهُوَ خَيْرُ الرَّازِقِينَ‌): خدا بهترين روزى دهندگان است. برخى گفته‌اند: اين آيه نظير اين است كه ميفرمايد:

(بَلْ أَحْياءٌ عِنْدَ رَبِّهِمْ يُرْزَقُونَ) (بلكه زندگانى هستند كه در پيشگاه خدا روزى داده ميشوند: بقره ١٥٤).

(لَيُدْخِلَنَّهُمْ مُدْخَلًا يَرْضَوْنَهُ‌): آنها را به جايى مى‌برند كه خشنود باشند.

زيرا هر چه دلشان بخواهد و چشمشان لذت برد در آنجا هست. (مدخل ممكن است مصدر و ممكن است اسم مكان باشد).

(وَ إِنَّ اللَّهَ لَعَلِيمٌ حَلِيمٌ‌): خدا به حال آنها داناست و نسبت به تعجيل در عقوبت كفار بردبار است.

(ذلِكَ‌): همين است كه گفتيم.

(وَ مَنْ عاقَبَ بِمِثْلِ ما عُوقِبَ بِهِ ثُمَّ بُغِيَ عَلَيْهِ لَيَنْصُرَنَّهُ اللَّهُ‌): كسى كه ظالم را در برابر ظلمش كيفر دهد، آن گاه بر او ظلم كنند و از خانه‌اش اخراجش كنند، خداوند ياريش ميكند.

مقصود اين است كه مشركين مسلمانان را از وطن اخراج و بر آنها ظلم كردند.

در اينجا عقاب مسلمان در برابر عقاب مشرك و عقاب مشرك در برابر عقاب مسلمان قرار داده شده، حال آنكه كارى كه مسلمان با مشرك ميكرد، عقاب بود، ولى كارى كه مشرك با مسلمان كرده بود، عقاب نبود، بلكه تجاوز و تعدى بى مورد و نابجايى بود كه مسلمان ناچار بود، عكس العمل نشان دهد و عقاب كند. اين بيان نظير «الجزاء بالجزاء» براى جفت شدن كلام و هماهنگى مطلب است.

(إِنَّ اللَّهَ لَعَفُوٌّ غَفُورٌ): خداوند بخشاينده و آمرزگار است.

روايت شده كه اين آيه در باره قومى از مشركين نازل شده است كه با قومى از مسلمين، دو شب از محرم مانده برخورد كرده، گفتند: اصحاب محمد ٦ در اين ماه‌