ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ١٦ - مقصود

بزرگوارى مخصوص خداست و كسى كه به چنين مطلبى معتقد باشد، محق است.

(وَ أَنَّ ما يَدْعُونَ مِنْ دُونِهِ هُوَ الْباطِلُ‌): آنچه بجز خدا ميخوانند باطل است.

زيرا نه منشأ ضرر است و نه منشأ نفع.

(وَ أَنَّ اللَّهَ هُوَ الْعَلِيُّ الْكَبِيرُ): خداوند برتر از همه است و هر موجودى در قبال بزرگى او ناچيز است.

(أَ لَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ أَنْزَلَ مِنَ السَّماءِ ماءً فَتُصْبِحُ الْأَرْضُ مُخْضَرَّةً): نمى‌بينى كه خداوند از آسمان باران فرستاد و زمين را سبز و خرم گردانيد؟

(إِنَّ اللَّهَ لَطِيفٌ خَبِيرٌ): خداوند نسبت به بندگان لطف دارد و روزى آنان را از راهى كه ندانند مى‌رساند و به اسرار قلبى آنها آگاه است. برخى گفته‌اند: لطيف يعنى صاحب احاطه به تدبير امور دقيق و قادر بر هر چه كه ديگران قادر نيستند.

(لَهُ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ‌): او قادر است كه در همه موجوداتى كه در زمين و آسمانند، تصرف كند.

(وَ إِنَّ اللَّهَ لَهُوَ الْغَنِيُّ الْحَمِيدُ): او از همگان بى‌نياز و صفاتش و كردارش مورد ستايش است.

(أَ لَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ سَخَّرَ لَكُمْ ما فِي الْأَرْضِ‌): نمى‌بينى كه خداوند تمام موجودات زمين را براى شما مسخر كرده است؟

(وَ الْفُلْكَ تَجْرِي فِي الْبَحْرِ بِأَمْرِهِ‌): و نمى‌بينى كه كشتى را بر روى دريا براى شما رام ساخته است؟

(وَ يُمْسِكُ السَّماءَ أَنْ تَقَعَ عَلَى الْأَرْضِ إِلَّا بِإِذْنِهِ‌): و آسمان بدون اراده او نميتواند بر زمين سقوط كند. يعنى: اگر خداوند نابودى و ابطال آسمان را اراده كند، بر زمين سقوط مى‌كند و اين نظم دل انگيز واژگون ميشود.

(إِنَّ اللَّهَ بِالنَّاسِ لَرَؤُفٌ رَحِيمٌ‌): خداوند نسبت بمردم مهربانى و رحمت دارد. بهمين جهت است كه موجودات زمين و كشتى را رام و آسمان را از متلاشى شدن حفظ كرده است.