ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ١٦٣ - مقصود

برخى گويند: مقصود زمين مكه است كه مهاجرين مسلمان آرزوى بازگشت به آن را داشتند.

(وَ لَيُمَكِّنَنَّ لَهُمْ دِينَهُمُ الَّذِي ارْتَضى‌ لَهُمْ‌): دين اسلام را كه خدا براى آنها پسنديده است، بر دين‌هاى ديگر غالب مى‌سازد.

چنان كه پيامبر خدا فرمود: زمين براى من جمع شد و مشارق و مغارب آن بمن نشان داده شد. بزودى فرمانروايى امت من بهمه جاهايى كه براى من جمع شد خواهد رسيد.

برخى گويند: تمكين دين يعنى عزيز كردن اهل دين و ذليل كردن منكرين آن تا بتوانند دين خود را ظاهر كنند.

(وَ لَيُبَدِّلَنَّهُمْ مِنْ بَعْدِ خَوْفِهِمْ أَمْناً): از آن پس كه در مكه ترسان بودند، خداوند آنها را بقوه اسلام و گسترش آن ايمنى بخشيد. مقاتل مى‌گويد: خدا به اين وعده خود عمل كرده است. آنها را در روى زمين قدرت بخشيد و ترس آنها را مبدل به ايمنى كرد. پس به وعده خود وفا كرده است. برخى گويند: از آن پس كه در دنيا مى‌ترسيدند، خداوند در آخرت آنها را ايمن مى‌سازد. در روايت است از پيامبر اسلام كه خداوند فرمود: بنده‌ام را دچار دو ترس و برخوردار از دو ايمنى نميكنم. اگر در دنيا ترسيد، در آخرت ايمنش مى‌كنم و اگر در دنيا ايمن شد، در آخرت او را مى‌ترسانم.

(يَعْبُدُونَنِي لا يُشْرِكُونَ بِي شَيْئاً): اينان در عبادت خود خالصند، ريا ندارند و شرك نمى‌ورزند.

اين آيه دلالت دارد بر اينكه نبوت پيامبر ما صحيح است. زيرا اخبارى كه او از غيب داده، صادق بوده است.

(وَ مَنْ كَفَرَ بَعْدَ ذلِكَ فَأُولئِكَ هُمُ الْفاسِقُونَ‌): آنها كه بعد از اين نعمتها كافر شوند، فاسقند. ذكر فسق بعد از كفر- با اينكه كفر بدتر از فسق است- بخاطر اين است كه فسق در هر چيزى گرايش بصورت قبيح‌تر آن است. پس مقصود از اين كه اينها در كفر خود فاسقند اين است كه بدترين نوع كفر را دارند.