پرسشها و پاسخها - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٣٣٠ - اخلاق زنان

هنگامى كه چيزى از وسايل زندگى را [به صورت عاريت] از آنان [= همسران پيامبر] مى‌خواهيد، از پشت پرده بخواهيد. اين كار براى پاكىِ دل‌هاى شما و آن‌ها بهتر است.

دو آيه اخير، درباره همسران پيامبر نازل شده است؛ امّا هيچ‌كدام ويژه آن‌ها نيست. حجاب ميان همه زنان مسلمان مشترك است و در ضمن، جمله «ذلِكُمْ أَطْهَرُ لِقُلُوبِكُمْ وَ قُلُوبِهِن» در آيه اخير علّت حكم را بيان مى‌كند و مى‌توان آن را درباره همه زن‌ها تعميم داد؛ بنابراين، آيه شريفه، مرد مسلمان را نيز به رعايت احترامِ حجابِ همه خانم‌هاى اجنبى، موظّف كرده است.

دومين توصيه به خانم‌ها اين است كه با مرد اجنبى كم‌تر اختلاط داشته باشند؛ البتّه اگر زن با رعايت حدود حجاب شرعى در بازار رفت و آمد كرد، از نظر قانونى قابلِ تعقيب نيست، مگر اين‌كه به فساد و فحشا كشيده شود؛ امّا از نظر اخلاقى، زن مسلمان موظّف است خود را از مرد اجنبى دور نگه دارد و بكوشد تا كارش در محيط خانه باشد.

گاهى ممكن است وضع خاصّى پيش آيد و مصالح اجتماعى و سياسى، اقتضاى شركت زنان در اجتماع را داشته باشد كه در اين صورت نيز تا حدّ ممكن، بايد اجتماع زنان از مردها جدا باشد. اختلاط زن و مرد اجنبى ـ به ويژه اگر زن آرايش كرده باشد ـ از نظر اسلام ارزش اخلاقى منفى دارد. قرآن كريم مى‌فرمايد:

وَ قَرْنَ فِي بُيُوتِكُنَّ وَ لا تَبَرَّجْنَ تَبَرُّجَ الْجاهِلِيَّةِ الْأُولى...؛[١] و در خانه‌هاى خود بمانيد، و همچون دوران جاهليتِ نخستين [با آرايش ميان مردم] ظاهر نشويد.

سومين سفارش به خانم‌ها، رعايت حيا است. حيا به اين معنا است كه انسان به سببب ترس از آلوده شدن به گناه، خود را از مظانِّ آلودگى به گناه دور بدارد؛ بنابراين، هرگونه كم‌رويى يا ضعف نفس را نمى‌توان حيا ناميد.

قرآن كريم، در داستان دختران شعيب مى‌گويد:

فَجاءَتْهُ إِحْداهُما تَمْشِي عَلَى اسْتِحْياء...؛[٢] يكى از آن دو [دختر ]به سراغ او [= حضرت موسى(عليه السلام) ]آمد؛ در حالى كه با نهايتِ حيا گام برمى‌داشت.

از اين آيه استفاده مى‌شود كه حيا براى زن، ارزش اخلاقى ويژه دارد.