پندهاي الاهي - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٦٧ - ضرورت هوشيارى انسان در قبال حيله هاى نفس
معبود خود قرار داده و خدا او را دانسته گمراه گردانيده و بر گوش او و دلش مهر زده و بر ديدهاش پرده نهاده است؟ آيا پس از خدا چه كسى او را هدايت خواهد كرد؟ آيا پند نمىگيريد؟
هنگامى كه انسان هواى نفس را معبود خود قرار داد، نفس، بر قلب، ديده و گوش انسان پرده مىافكند و او را از شناخت حق و باطل بازمىدارد و مانع فهم صحيح دين مىگردد. بنابراين، براى اين كه انسان به حقيقت دين برسد و فهم صحيحى از دين پيدا كند، بايد در درجه اول خواستهها و هواهاى نفسانى را كنترل كند، به گونهاى كه در روند شناخت دين، فهم انسان را تحت تأثير خود قرار ندهند. در اينباره داستانهاى فراوانى از علماى دين نقل شده كه چگونه آنان در راستاى استنباط و اجتهاد در دين، خواستهها و هواهاى نفسانى را به حاشيه مىراندند و نمىگذاشتند فهمشان از دين، تحت تأثير منافع شخصى و خواست نفس قرار گيرد. براى نمونه، درباره مرحوم محقق حلى(رحمه الله) نقل شده كه وقتى ايشان مىخواست به تحقيق درباره پاك كردن آب چاه پس از نجس شدن آن به وسيله مردار و عين نجسى كه در آن افتاده بپردازد و مشخص كند چه مقدار آب بايد از آن چاه بيرون كشيده شود تا آب درون چاه پاك گردد، دستور داد چاه خانه خود را پر كنند. براى اين كه داشتن چاه و نياز به آن بر استنباط و اجتهاد ايشان اثر نگذارد و باعث نشود ايشان به دليل تمايلات نفسانى، حكم و فتواى آسانترى ارائه دهد. حال آنكه منافع و ضررهايى كه گاه متوجه انسان مىگردد در فهم انسان از دين اثر مىگذارد،