پندهاي الاهي - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ١٥٢ - مفهوم ترس

وَهُوَ الَّذِي يُنَزِّلُ الْغَيْثَ مِنْ بَعْدِ ما قَنَطُوا وَيَنْشُرُ رَحْمَتَهُ وَهُوَ الْوَلِيُّ الْحَمِيدُ؛[١] و او است كسى كه باران را پس از آن‌كه ]مردم[ نوميد شدند فرود مى‌آورد و رحمت خويش را مى‌گسترد و همو سرپرست ستوده است.

   روشن شد كه شيوه تربيتى قرآن، توجه دادن ما به مسبب‌الاسباب است و گرچه ما از آن‌كه ضررى متوجهمان شود مى‌ترسيم و نيز نگران از دست دادن منافع خود هستيم. يا از حوادث و بلاياى طبيعى مثل سيل مى‌ترسيم، اما در هر حال بايد از خداوند بترسيم؛ چون زنجيره عوامل و اسبابى كه باعث آن حوادث و خسارت‌ها مى‌شود، در اختيار خداوند است و او مسبب‌الاسباب شمرده مى‌شود.

   اما در حوزه رفتار اختيارى و اعمالى كه ارزش‌گذارى اخلاقى مى‌شوند، ترس ما از خداوند، در واقع ترس از رفتار زشت و ناپسند خودمان است كه بر اثر قوانين تشريعى الاهى عذاب و كيفر خداوندگارى بر آن‌ها مترتب مى‌گردد و در اين‌باره بايد از خدا بترسيم؛ چون او است كه مى‌تواند ما را ببخشد و كيفر و عذاب را از ما بردارد و يا ما را به عذاب خويش مبتلا سازد:

ظَهَرَ الْفَسادُ فِي الْبَرِّ وَالْبَحْرِ بِما كَسَبَتْ أَيْدِي النّاسِ لِيُذِيقَهُمْ بَعْضَ الَّذِي عَمِلُوا لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ؛[٢] به سبب آنچه دست‌هاى مردم فراهم آورده، فساد در خشكى و دريا نمودار شده است، تا [خداوند جزاى] برخى از آنچه كرده‌اند به آن‌ها بچشاند، باشد كه بازگردند.

[١]شورى (٤٢)، ٢٨.

[٢]. روم (٣٠)، ٤١.