پندهاي الاهي - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ١٩ - ٢ انحراف و قساوت قلب در قرآن

است، رؤيت و مشاهده فؤاد نيز امرى معنوى و به معناى شهود و درك حضورى خواهد بود.

٢. انحراف و قساوت قلب در قرآن

از منظر قرآن، قلب كه عبارت است از روح آدمى، از آن نظر كه ادراكات، احساسات و عواطف دارد، وقتى هم‌سو و هم‌جهت با نداى فطرت، مركز ايمان به خداوند گشت، به حق و حقيقتْ هدايت مى‌شود و از زنگارها و تيرگى‌ها پاك مى‌گردد:

وَمَنْ يُؤْمِنْ بِاللهِ يَهْدِ قَلْبَهُ؛[١] و كسى كه به خداوند ايمان بياورد، دلش را به هدايت كند.

   اما هنگامى كه قلب از ايمان به خداوند تهى گشت، چه در زمينه ادراكات و چه گرايش‌ها، گرفتار آفت و انحراف مى‌گردد. قرآن در آيات بسيارى، به انحراف قلب در زمينه‌هاى فوق اشاره دارد. از جمله درباره انحراف قلب در زمينه ادراكات مى‌فرمايد:

أَفَرَأَيْتَ مَنِ اتَّخَذَ إِلهَهُ هَواهُ وَأَضَلَّهُ اللهُ عَلى عِلْم وَخَتَمَ عَلى سَمْعِهِ وَقَلْبِهِ وَجَعَلَ عَلى بَصَرِهِ غِشاوَةً فَمَنْ يَهْدِيهِ مِنْ بَعْدِ اللهِ أَفَلا تَذَكَّرُونَ؛[٢] آيا ديدى كسى را كه هواى نفس خويش را خداى خود گرفته است و خدا بر روى دانش (يعنى با وجود علمى كه داشت) گمراهش كرد و بر گوش و دلش