خلاصه درس‌ جهاد و دفاع داراى اركانى است. از قبيل: طرح و برنامه، اطلاعات و حفاظت اطلاعات، پشتيبانى و نيروى انسانى كه هر كدام داراى نقش و آثارى است. ولى در ميان اين اركان، نيروى انسانى به عنوان ركن اصلى كه ديگر اركان، با آن ارزش مى‌يابند بيشتر مورد توجه مى‌باشد. اسلام به سلاح و تكنولوژى اهمّيّت مى‌دهد امّا نقش عامل برترى‌ساز را متوجه نيروى انسانى مى‌داند و آن را مورد اهتمام قرار مى‌دهد. همچنان كه در سخنان امام خمينى رحمه الله و مقام معظم رهبرى به آن اشاره شده و در نامه ٥٣ نهج‌البلاغه به مالك اشتر، به عنوان: «مدافع ملت»، «زينت حكمرانان»، «حافظ امنيت كشور» و «پاسدار انديشه‌ها و آرمان‌هاى جامعه و عزت دين» معرفى گشته است. نيروهاى مسلّح در وصيت‌نامه سياسى الهى امام خمينى رحمه الله مورد اهتمام قرار گرفته و در قانون اساسى در اصل ١٤٣، ١٤٤ و ١٤٥ به عنوان پاسدارى از استقلال، تماميّت ارضى و نظام جمهورى اسلامى و نگهبانى انقلاب و دستاوردهاى آن ياد شده كه بيانگر جايگاه و اهميت نيروى انسانى در سازمان دفاعى مى‌باشد.
پرسش‌ ١- اركان دفاع را نام ببريد.
٢- اهتمام به نيروى انسانى را در نامه به مالك اشتر بيان كنيد.
٣- فرق نگرش نظام‌هاى غير اسلامى با نظام اسلامى به «نيروى انسانى» در دفاع يا جنگ چيست؟
٤- چه وظايفى در قانون اساسى براى نيروهاى مسلّح بيان شده است؟
٥- در يك جنگ، اولويت با سلاح است يا رزمنده؟ توضيح دهيد.